Geplaatst in Boeken, Nieuws en politiek, Werk

Ik spaar dus ik ben

Wat heb ik allemaal in mijn portemonnee aan klantenkaarten, zegeltjes en stempelkaarten? Ik spaar me suf om korting te krijgen bij een volgend bezoek of een gratis kopje koffie. Ik plak alles keurig in een boekje om tegen een kleine bijbetaling die mooie handdoeken of die handige bewaardoosjes te bemachtigen. Of ik ga die laatste week van de actie nog een rondje extra door de supermarkt.

En zeg eens eerlijk, heb jij ook niet een set kristallen glazen die in de kast blijven staan, want onhandig omdat ze niet in de vaatwasser kunnen? Of heb je ergens nog vergeten dinerbonnen liggen van 2018?

Het kan zijn dat jij hier helemaal geen last van hebt maar ik zwicht regelmatig. Al was het maar om mijn nichtje een plezier te doen.

Geld en gedrag

Dat bedacht ik allemaal bij het lezen van het boek: Geld en gedrag, van Dan Ariely en Jeff Kreisler. Een meeslepend verhaal over hoe wij onszelf voor de gek houden als het gaat om geld. Dat we de waarde van geld en wat we er voor moeten doen om het te verdienen steeds minder ervaren door de digitalisering van het betalingsverkeer. Je knippert met je ogen en je hebt iets gekocht. We denken dat we rationeel handelen maar ons brein houdt ons steeds voor de gek.

Zweetdruppeltjes

Een mooi voorbeeld daarvan is dat we eerder bereid zijn te betalen voor incompetentie dan voor kunde. Dat komt omdat we de inspanningen zien, het druk rondrennen van adviseurs, de zweetdruppeltjes en het volhardend blijven sleutelen. De echte vakman of vrouw heeft in een oogopslag gezien wat er aan de hand is en de boel gefixt. Daar ga je toch niet zo veel voor betalen?

Gefeliciteerd met deze slimme aankoop

Deze kennis kun je trouwens morgen inzetten op het werk, gewoon meer drukte maken. De waardering voor jouw bijdrage schiet omhoog.
Marketeers zijn er erg goed in het gebruiken van de juiste taal. We krijgen een goed gevoel over ons zelf als we iets aanschaffen dat bijdraagt aan een goed doel, het milieu, eerlijke handel of dierenwelzijn. In het boek noemen ze dat: Goedgekeurd door de Commissie van Goede Dingen die u Blij Maken.

We zullen nooit in de toekomst leven

Een ander voorbeeld is dat als we ons zelf in de toekomst voorstellen ons voorbeeldig gedragen. We staan vroeg op, sparen voor ons pensioen en houden ons braaf aan een dieet. Ja toch? Alles we zullen nooit in de toekomst leven, er is alleen maar een heden en in dat heden maken emoties ons vatbaar voor verleidingen. Van ons voornemen om te sparen voor later komt niets terecht.

Irrationeel sparen voor later

Iets makkelijker wordt het als we ons er een datum bij voorstellen, bijvoorbeeld: ’18 oktober 2039’ in plaats van ‘over twintig jaar’. Een exacte datum maakt het al concreter. De schrijvers van het boek stellen voor technologie te ontwikkelen om in gesprek te gaan met een door de computer gegenereerde toekomstige ik. Dat maakt het nog concreter. De beste strategie is echter een keer de beslissing te nemen om automatisch te sparen voor je pensioen. In wezen is dit een irrationele strategie maar wel effectief.

Gelukkig kiezen we in dit land vaak voor pensioen sparen en we zouden dat moeten blijven doen, ook als ZZP-er, omdat we nu eenmaal geen rationele beslissingen over geld nemen. Misschien moeten we iets doen met zegeltjes en een cadeau?

Stukje lezen in het boek Geld en Gedrag?

Geplaatst in Boeken

Gelezen: De levens van Jan Six van Geert Mak

Waarom zou ik een boek lezen over een rijke Amsterdamse familie die door de eeuwen heen veel privileges hebben gekend? Wat gaat dit boek mij vertellen over het leven van gewone mensen?

Dat waren mijn eerste gedachten bij het boek De levens van Jan Six, van Geert Mak. Niet één Jan Six, maar velen Jannen komen door de eeuwen heen, langs. Ik heb er lang over gedaan om ze allemaal te leren kennen. Dat kwam niet alleen door de dikte van het boek, het telt meer dan 400 pagina’s. Het kwam ook omdat ik wilde zien wat Geert Mak voor zich zag. Hij schreef zijn boek in één van de woonhuizen van de familie Six aan de Amstel. Daar werd hij omringd door de beschreven kunstwerken en mocht alle persoonlijke documenten inzien. Elk hoofdstuk begint met een kleine afbeelding hiervan. Dat smaakte naar meer.

Graag een tentoonstelling in het stedelijk

Bij elk hoofdstuk probeerde ik op internet afbeeldingen te vinden van de huizen of van de mensen waar Geert Mak het over had. Soms lukte dat, meestal niet. Bij de portretten op naam van familieleden kreeg ik vele afbeeldingen zonder dat duidelijk was wie wie was. Als de schilder werd genoemd kreeg ik vaak een leeg beeld en de melding dat het werk auteursrechtelijk beschermd was. Zo werkte ik hoofdstuk voor hoofdstuk door, kreeg een beetje beeld door de tijd heen, maar wilde meer. Geert Mak schrijft zo enthousiast over de schilderingen dat je ze gewoonweg moet zien.

Het zou mooi zijn als de uitgever een volgende druk voorziet van een website waar je alles bij elkaar kunt bekijken, een luxe uitgave maakt met veel meer afbeeldingen of een tentoonstelling organiseert in het Stedelijk. Ik ga er voor naar Amsterdam.

Geplaatst in Boeken, Huis, tuin en keuken

Alleen stoute voornemens dit jaar

Het jaar loop ten einde, tijd om de balans op te maken. Veel moois op mijn pad maar ook zorgen en verdriet. Precies zoals dat in ieders leven gaat. Wat gaat het nieuwe jaar brengen?

Mijn boek: Suzy zoekt een huis, was helemaal af. Nu moet het dan ook maar echt worden, was mijn gedachte. Een feest was het om begin dit jaar het eerste exemplaar vast te houden. Heel blij werd ik van de complimenten van lezers en lezertjes. Het mooiste was van een vader die een filmpje stuurde van zijn lezende dochter. Ik zag haar in opperste concentratie de woorden met haar lippen vormen. Het zelf in de verkoop zetten van mijn boek viel niet mee, schrijven van verhalen gaat mij beter af.

Het is nog steeds te koop

Ik ben aan een nieuw verhaal begonnen, een detective voor wat oudere kinderen, Mijn tante Hetty. Ik publiceer dat in delen op mijn blog. Ik ben ook meer korte verhalen gaan schrijven en soms zelfs een gedicht, terwijl ik helemaal niet kan dichten.

Goede voornemens, gekleurde gedachten, Karien DamenEen hutje op de hei, dat was onze droom. Een plek in de natuur om helemaal te ontspannen en in rust te kunnen lezen, schrijven en schilderen. We vonden een huisje in Hellendoorn aan de rand van een bos. Konijnen huppen er door de tuin. Dit jaar hebben we het opgeknapt. Een prettig toeval is dat het dicht bij de ouders van E is, die meer aandacht en zorg nodig hebben.

Het is niet te koop

Al een tijdje volg ik op de Kleine Tiki de opleiding kunstzinnig dynamisch coachen. Mijn idee is om met mijn ervaringen jonge mensen te gaan coachen. Een tijdje meelopen op hun loopbaanpad en zien hoe ze groeien, lijkt me fantastisch. Afgelopen zomer kwam op mijn werk de vraag voorbij om talentencoach te worden. Dat paste zo mooi bij elkaar dat ik me heb aangemeld, met als gevolg dat ik nu twee opleidingen tegelijk doe. Begin volgend jaar start ik op mijn werk met coachen.

Binnenkort in de aanbieding

Goede voornemens, gekleurde gedachten, Karien DamenVoor 2017 had ik me niets voorgenomen, met de meeste goede voornemens gaat het na een week al mis. Ik heb alleen ja gezegd tegen wat me bij voorbaat al blij maakte. Ook al kon het niet vanwege gebrek aan tijd, ruimte of geld, ik trok de stoute schoenen aan. Ik denk dat ik dat dit jaar ook maar ga doen.

En wat ga jij doen in 2018?

Geplaatst in Boeken, Huis, tuin en keuken

Beer in de kerstboom

‘Wat heb je nu gedaan?’
‘Ik heb niets gedaan.’
‘Je hebt Beer in de boom gehangen. De boom valt bijna om.’
‘Ik heb Beer helemaal niet in de boom gehangen. Beer is er zelf in geklommen.’
‘Doe niet zo raar. Beer kan helemaal niet klimmen.’
‘Hoe weet je dat zo zeker?
Misschien kan hij het wel, als hij bang is.
Misschien schrok hij van de kat?’
‘De kat ligt al de hele middag te slapen.
Die kan het niet geweest zijn.’
‘Nou, ik heb het in ieder geval niet gedaan.’
‘Kijk uit, er valt een bal naar beneden.
Beer moet uit de boom.
Straks is mama boos.’
‘Als jij de stam vasthoudt, trek ik aan de tak.
Misschien valt Beer vanzelf naar beneden.’
‘Pas op!’

Schrijfopdracht: schrijf een dialoog bij een plaatje uit Jip en Janneke, het verhaal achter.

Hier vind je het originele verhaaltje en plaatje uit Jip en Janneke.

Gekleurde Gedachten, Karien Damen, Beer in de kerstboom.

 

Geplaatst in Boeken, Huis, tuin en keuken

De eerste herfststorm

Over mijn hoofd jaagt de wind,

op donkere wolken in de lucht.

Ben je bang voor de storm, mijn kind?

Over mijn hoofd jaagt de wind.

De moeder grijpt haar kind,

bladeren rood en geel, op de vlucht.

Over mijn hoofd jaagt de wind,

op donkere wolken in de lucht.
Geplaatst in Boeken, Nieuws en politiek

Schaarste of hoe gebrek aan tijd en geld ons gedrag bepalen

We hebben dit boek geschreven omdat we het te druk hadden om het niet te doen.

In het boek Schaarste zitten veel mooie citaten, maar deze uitspraak van de schrijvers zelf vat de boodschap van Sendhil Mullainathan en Eldar Shafir het beste samen. De schrijvers kregen het verzoek een artikel te schrijven over armoede op het moment dat ze een enorm gebrek hadden aan tijd. Hierdoor viel het kwartje, niet gehaalde deadlines hebben veel weg van niet betaalde rekeningen. Het gedrag van iemand met gebrek aan tijd lijkt op dat van iemand met schulden. Schaarste neemt bezit van het denken.

Schaarste

Mullainathan en Shafir schreven Schaarste al in 2013. Maar in Nederland is het nog steeds razend populair en wordt vaak aangehaald om gedrag van mensen met schulden te verklaren en waarom onze oplossingen niet werken. Ik kreeg het een paar weken geleden van een collega in mijn handen gedrukt.

Hier, dit is belangrijk voor ons werk bij de gemeente.

Schaarste geeft een nieuw perspectief op menselijk gedrag. Aan de hand van eigen onderzoek en aansprekende voorbeelden tonen de auteurs aan dat de gevolgen van schaarste veel verder gaan dan tot nu toe bekend. Ze presenteren uiteenlopende gedragsexperimenten die laten zien hoe schaarste het denkvermogen van mensen verlamt. Armoede zorgt er voor dat we moeilijk nieuwe vaardigheden aan leren. Gebrek aan tijd leidt ertoe dat we steeds onverstandigere beslissingen nemen. Deze inzichten hebben verregaande gevolgen op vele terreinen zoals: armoedebestrijding, scholing, obesitas, verkeersveiligheid en werkloosheid.

Schaarste is geschreven als een meeslepende roman. Ik wilde niet stoppen met lezen omdat ik benieuwd was naar de afloop. Het einde stelde me daarom een beetje teleur. De schrijvers bieden in de conclusies slechts een begin van een oplossing. Breng oplossingen herhaaldelijk onder de aandacht van mensen met schulden en maak het simpel er gebruik van te maken, maar hoe doe je dat?Schaarste, Karien Damen, Gekleurde Gedachten

Discipline

Omdat het verhaal me deed denken aan een boek van Marli Huijer, tot begin dit jaar Denker des Vaderlands, ben ik gaan zoeken welke oplossingen zij had bedacht. In Discipline, beschrijft ze hoe moeilijk het is om in een wereld van overvloed en vrijheden tot verstandige keuzes te komen. Zij gaat in op onze ongemakkelijke verhouding met discipline. Marli Huijer zegt daarom: besteedt de discipline door gebruik te maken van nieuwe technieken. Tegenwoordig zijn er apparaten die de discipline van je overnemen. Zelf heb ik een app die me waarschuwt dat het tijd is om mijn blog te schrijven. Ook kun je je discipline uit besteden aan andere mensen. Door te delen ontstaat er een wederzijds netwerk waarin we elkaar helpen goede voornemens uit te voeren.

Eigen Schuld

In het WRR-rapport Eigen Schuld laat Wil Tiemijer zien wat het inzicht van Mullainathan en Shafir betekent in de Nederlandse samenleving. De belangrijkste belemmeringen om uit de problemen te komen zijn regels en instituties. Die gaan uit van hoe mensen zich zouden moeten gedragen. Beter is het om aan te sluiten bij hoe mensen zich feitelijk gedragen. De grootste schuldeiser is de overheid zelf. Het gaat dan vooral om de belastingdienst, als goede tweede volgt de zorgverzekering. Instanties houden ook niet altijd rekening met de beslagvrije voet. Incassobureau’s bezondigen zich aan ontoelaatbare druk. Daar komt nog bij dat van de inwoners van 16 jaar en ouder in Nederland 2,5 miljoen laaggeletterd is.

Voorbeeld: Een bijstandsmoeder met 2 kinderen heeft jaarlijks te maken met 12 inkomenselementen van 8 verschillende instanties. Zij moet daarvoor 18 digitale formulieren invullen en ontvangt 80 betalingen.

Schuldhulpverlening, ook bij de gemeente, is er vooral gericht om cognitieve vaardigheden te verbeteren terwijl het in belangrijke mate gaat om non-cognitieve vaardigheden. Het gaat om persoonlijkheid, overtuigingen en de invloed van stress. Extra risico’s vormen een vermijdend temperament, lagere zelfcontrole en aangeleerde hulpeloosheid.

Aanbevelingen: 
- Richt het nemen van financiële beslissingen slimmer in.
- Beperk de mogelijkheden voor krediet en bescherm consumenten tegen overkreditering. 
- Leg als hulpverlener eerder contact en maak drempels lager. 
- Toets vooraf op afloscapaciteit i.p.v. achteraf corrigeren. 
- Herstel fouten ruimhartig.

Dit moet op alle niveau’s, gemeente, belastingdienst, zorgverzekeraars, woningcorporaties, banken en deurwaarders, vorm krijgen.

Meer lezen?

Het boek Schaarste is uitgegeven door Mavenpublishing. Wie geen tijd heeft om het hele boek te lezen, de recensie in het tijdschrift Sociale Vraagstukken vat het goed samen. Of lees het interview met Eldar Shafir op MT.nl.

Alles is op loopafstand als je de tijd hebt.

 

Geplaatst in Boeken

Mijn boek komt uit

Suzy zoekt een huis, zo heet mijn eerste kinderboek. Suzy is een krab en woont in de Noordzee. Op een noodlottige dag wordt haar huisje verwoest. Samen met haar vriend, zeeslak Vincent, gaat ze op zoek naar een nieuw huis om in te wonen. Wat zal het worden een slakkenhuis, een scheepswrak of een mosselschelp?

Binnenkort kun je het allemaal lezen. Eind februari staat het boek, als alles goed gaat, in de webshop van boekscout.

Ergens in de zomer van 2014 ben ik aan mijn boek begonnen. In het begin wist ik nog niet dat het zich onder water afspeelde. Dat kwam gaandeweg, ik heb geschreven, voorgelezen, herschreven, voorgelezen en nog eens herschreven. De tekeningen volgden het verhaal op de voet. Soms lukte het direct om de avonturen goed weer te geven en soms werd het niks. Iemand was zo lief een eerste versie van het boek voor te lezen in haar klas.

Leuk verhaal juf, maar dat slakkenhuis lijkt wel een drol.

Begin 2015 stuurde ik mijn complete verhaal naar uitgevers. Ik kreeg beleefde afwijzingen. Nog maar eens herschreven, show don’t tell, en een nieuw slakkenhuis getekend. Daarna wist ik het niet meer.

Suzy zoekt een huis, gekleurde gedachten

Het lag te verstoffen totdat ik half december deze advertentie zag:

Jij bewaart een geheim. Jouw boek is klaar, en wij willen heel graag weten hoe het afloopt. Goeie kans dat jij een verborgen talent bent. Stuur ons je manuscript toe!

Ik vond dat zo bemoedigende dat ik meteen heb gereageerd. Ik werd uitgenodigd voor een kennismakingsgesprek samen met andere schrijvers in spé. De beoordeling van onze manuscripten werd voorgelezen. Ik voelde me alsof ik bij de uitreiking van de libris literatuur prijs was. Nog een paar weken en dan kan ik mijn eerste boek vasthouden.

 

Geplaatst in Boeken, Mijn tante Hetty

Mijn tante Hetty, deel 6: Krantenbericht

Dit is een fragment van mijn nieuwe verhaal. Onder dit fragment staat een samenvatting van hele verhaal. Wordt vervolgd.Mijn tante Hetty Verdachten hennephandel

Direct naar deel 7

Samenvatting: Het is zomer. Ik ga logeren bij tante Hetty. Mijn moeder moet namelijk naar Katmandoe. Daar ligt mijn vader in het ziekenhuis nadat hij gered is op de Lhotse een bergtop naast de Mount Everest. Mijn vader is alpinist. Ik kan niet mee want ik zit in de laatste schoolweken voor de zomervakantie.

Tante Hetty is advocaat en eigenlijk is ze de tante van mijn moeder. Ze is niet getrouwd, rookt en drinkt als een ketter. Mijn moeder blijft maar weg en de schoolvakantie begint.
Ik verveel me. Ik staar in het scherm van de computer en het lijkt me uit te nodigen. Een jongen verschijnt in beeld en nodigt me uit de virtuele wereld in te stappen. Ik wil dat helemaal niet totdat blijkt dat tante Hetty in gevaar is. Iemand uit de onderwereld heeft het op haar gemunt. Ik stap toch de virtuele wereld en samen met de jongen, die Victor heet, ontmasker ik de misdadigers.

Geplaatst in Boeken, Mijn tante Hetty

Mijn tante Hetty, deel 5: Kersen

Dit is een fragment van mijn nieuwe verhaal. Onder dit fragment staat een samenvatting van hele verhaal. Wordt vervolgd.

‘Er stond wel een donkere auto aan de overkant van de straat toen we in de winkel waren.’

‘Weet je het zeker? Er zijn heel veel donkere auto’s.’
Tante Hetty gaat langzamer rijden. Zoals mijn vader doet als hij zich ergert aan een bumperklever. De donkere auto haalt ons niet in.
’Eens kijken wat er gebeurt als ik hier af sla?’
Bij de rotonde neemt tante Hetty de weg naar rechts. Normaal zouden we rechtdoor rijden. We rijden nu de stad uit, richting de rivier. Ik kijk in de spiegel of de auto ons volgt. Dat doet hij en er valt me nog iets op. De linkerkoplamp is vastgeplakt met tape. Dat had de auto die voor de winkel van Bert stond ook. Er loopt een barst over het glas van de lamp.
’Het is dezelfde auto tante Hetty.’
Mijn stem klinkt raar. Alsof ik onder water praat. Het gezicht van tante Hetty verstrakt.
’Oké, dan gaan we het nu serieus spelen. Hou je vast.’
Dat deed ik toch al, maar ik verstevig mijn greep. We rijden nu op de dijk langs de rivier. Het is de dijk waaraan ik met mijn vader en moeder woon. We rijden het huisje voorbij. Het lijkt te zeggen: ‘Zie je wel, je had beter thuis kunnen blijven.’
‘Even verderop kunnen we links afslaan tante.’
‘Je bedoelt bij dat huis met de groene luiken.’
‘Ja, precies, kijk daar is het al.’
Tante Hetty mindert vaart. Op dat moment komt er een motorrijder van de andere kant.
‘Shit, nu moet ik verder door rijden. Is er nog een andere afslag, Mara?’
‘Nee, alleen maar een fietspad.’
’Ik weet waar dat is. Dat is breed genoeg.’
We rijden weer verder. In de volgende bocht rijdt tante Hetty rechtdoor. Even lijkt het of we in de lucht in hangen, maar we belanden op het fietspad dat schuin naar beneden loopt. Een wielrenner steekt boos zijn vuist op in onze richting. De auto achter ons heeft te laat in de gaten dat we rechtdoor rijden. Hij kan ons niet volgen. Onder aan de dijk is een pad naar links. Het gaat naar een boerderij. We rijden het erf op en stoppen op een plek die niet te zien is vanaf de dijk.
’Wil je kersen als toetje?’
’Euh,’ ik denk dat ik het niet goed versta en kijk tante aan.
‘Of je kersen als toetje wil?’ Ze wijst naar een tafel met manden op het erf. ‘Ze verkopen hier groente en fruit.’
We stappen uit de auto. Ik kijk speurend de kant op van de dijk. Er is niets bijzonders te zien.
Tante Hetty rommelt in haar handtas. ‘De kersen kosten twee euro voor een zakje. Heb jij misschien kleingeld bij je?’
Tante is naar de boerderij gelopen. Ik zoek in mijn portemonnee en vind twee losse euro’s. ‘Hier,’ ik loop naar haar toe. Ze geeft mij een zakje met kersen en neemt het geld van mij aan. De euro’s verdwijnen in een geldkistje dat vastgespijkerd zit aan de tafel.
’Kom, ik denk dat we nu wel naar huis kunnen.’
‘Wie waren dat tante?’
‘Ik heb geen idee lieverd. In mijn werk kom je rare snuiters tegen. Misschien is het een klant die wil testen of ik koelbloedig genoeg ben om zijn advocaat te worden.’
Ik weet dat ze luchtig doet om mij niet ongerust te maken.
‘O, en Mara, straks zeggen we niets tegen je moeder. Ze heeft al genoeg aan haar hoofd.’
We rijden zwijgend terug naar de stad.

Direct deel 6

Samenvatting: Het is zomer. Ik ga logeren bij tante Hetty. Mijn moeder moet namelijk naar Katmandoe. Daar ligt mijn vader in het ziekenhuis nadat hij gered is op de Lhotse een bergtop naast de Mount Everest. Mijn vader is alpinist. Ik kan niet mee want ik zit in de laatste schoolweken voor de zomervakantie.

Tante Hetty is advocaat en eigenlijk is ze de tante van mijn moeder. Ze is niet getrouwd, rookt en drinkt als een ketter. Mijn moeder blijft maar weg en de schoolvakantie begint.
Ik verveel me. Ik staar in het scherm van de computer en het lijkt me uit te nodigen. Een jongen verschijnt in beeld en nodigt me uit de virtuele wereld in te stappen. Ik wil dat helemaal niet totdat blijkt dat tante Hetty in gevaar is. Iemand uit de onderwereld heeft het op haar gemunt. Ik stap toch de virtuele wereld en samen met de jongen, die Victor heet, ontmasker ik de misdadigers.