Gekleurde Gedachten

“Nee, dat kan ik mij gelukkig niet herinneren.”

Ԝe staan voor een vitrinekast met producten die je vroeger bij de drogist kon kopen. 

Ella van Melis, vrijwilliger en bestuurslid bij het Museum de Dorpsdokter wijst naar een fles met levertraan.

”Ik kreeg hier elke avond een lepel van. Dat was zo ontzettend smerig. Later kreeg het een sinaasappelsmaakje. Dat maakte het een klein beetje beter.”

Levertraan werd vanwege vitamine D aan kinderen gegeven. Dit was om Rachitis oftewel De Engelse ziekte te voorkomen. Later, in de zestiger jaren, is dit aan margarine toegevoegd. Levertraan wordt bijna niet meer gebruikt. Dat geldt voor meer producten in de kast. Het prachtige interieur van de drogist in het museum is van drogist Smagghe uit Breda die in 1866 stopte met zijn winkel.

Sportschool

Van de drogist lopen we naar de fysiotherapeut. Ik zie een aantal apparaten staan die je als je goed kijkt nog steeds in een praktijk of op de sportschool terug kunt vinden. Dan wel uitgevoerd in glimmend metaal en met zwartleren bekleding.

De grote trots van het museum is de fraai versierde apothekerskast van de apotheek van Heusden. Naast de kast staat nog een pronkstuk: de eerste machine die automatisch medicijn gedoseerd in zakjes kon doen. De toenmalige apothekersassistentes vonden dat ze het werkje zelf veel sneller deden, vertelt Ella mij.

Ook de thuiszorg, de kraamzorg en de ԝijkverpleging heeft een plek in het museum gekregen. Vroeger was dat georganiseerd in de zogenaamde kruisverenigingen. Het Groene Kruis was neutraal, het Wit-Gele Kruis rooms-katholiek en het Oranje-Groene Kruis protestants. Hier maak ik kennis met de kindermoordenaar. Een fles aan een slang dat in het wiegje werd gelegd, zodat de baby zichzelf kon voeden. Moeder moest immers weer aan het werk.

Gipsverband

Op de bovenverdieping duik je in de geschiedenis van enkele bekende Brabantse artsen. Zoals Anthonius Mathijsen uit Budel, de uitvinder van het gipsverband. Ik vraag of er ook vrouwen zijn die met een uitvinding bekend zijn geworden. Die zijn ervoor zover Ella weet niet. Tenminste geen Nederlandse, Madame Curie en haar dochter hebben heel wat beenamputaties in de Eerste Ԝereldoorlog kunnen voorkomen door radiologisch onderzoek te doen. Ze reden in door haar zelf ontworpen “ambulances radiologiques”, autobusjes voorzien van een dynamo en een röntgenapparaat, langs de frontlinie.

Het museum De Dorpsdokter in Hilvarenbeek is gericht op de eerstelijnszorg en daarmee uniek in Nederland. Museum Boerhave in Leiden is vooral gericht op de medische wetenschap en door zijn omvang als Rijksmuseum van een andere orde. Hier in Hilvarenbeek zijn vrijwilligers de drijvende krachten. Ze hebben vaak een achtergrond in de gezondheidszorg of weten veel over de geschiedenis ervan. Aarzel dus niet om vragen te stellen.