Geplaatst in Kunst en Cultuur, Reizen

Bij de dokter

“Nee, dat kan ik mij gelukkig niet herinneren.”

Ԝe staan voor een vitrinekast met producten die je vroeger bij de drogist kon kopen. 

Ella van Melis, vrijwilliger en bestuurslid bij het Museum de Dorpsdokter wijst naar een fles met levertraan.

”Ik kreeg hier elke avond een lepel van. Dat was zo ontzettend smerig. Later kreeg het een sinaasappelsmaakje. Dat maakte het een klein beetje beter.”

Levertraan werd vanwege vitamine D aan kinderen gegeven. Dit was om Rachitis oftewel De Engelse ziekte te voorkomen. Later, in de zestiger jaren, is dit aan margarine toegevoegd. Levertraan wordt bijna niet meer gebruikt. Dat geldt voor meer producten in de kast. Het prachtige interieur van de drogist in het museum is van drogist Smagghe uit Breda die in 1866 stopte met zijn winkel.

Sportschool

Van de drogist lopen we naar de fysiotherapeut. Ik zie een aantal apparaten staan die je als je goed kijkt nog steeds in een praktijk of op de sportschool terug kunt vinden. Dan wel uitgevoerd in glimmend metaal en met zwartleren bekleding.

De grote trots van het museum is de fraai versierde apothekerskast van de apotheek van Heusden. Naast de kast staat nog een pronkstuk: de eerste machine die automatisch medicijn gedoseerd in zakjes kon doen. De toenmalige apothekersassistentes vonden dat ze het werkje zelf veel sneller deden, vertelt Ella mij.

Ook de thuiszorg, de kraamzorg en de ԝijkverpleging heeft een plek in het museum gekregen. Vroeger was dat georganiseerd in de zogenaamde kruisverenigingen. Het Groene Kruis was neutraal, het Wit-Gele Kruis rooms-katholiek en het Oranje-Groene Kruis protestants. Hier maak ik kennis met de kindermoordenaar. Een fles aan een slang dat in het wiegje werd gelegd, zodat de baby zichzelf kon voeden. Moeder moest immers weer aan het werk.

Gipsverband

Op de bovenverdieping duik je in de geschiedenis van enkele bekende Brabantse artsen. Zoals Anthonius Mathijsen uit Budel, de uitvinder van het gipsverband. Ik vraag of er ook vrouwen zijn die met een uitvinding bekend zijn geworden. Die zijn ervoor zover Ella weet niet. Tenminste geen Nederlandse, Madame Curie en haar dochter hebben heel wat beenamputaties in de Eerste Ԝereldoorlog kunnen voorkomen door radiologisch onderzoek te doen. Ze reden in door haar zelf ontworpen “ambulances radiologiques”, autobusjes voorzien van een dynamo en een röntgenapparaat, langs de frontlinie.

Het museum De Dorpsdokter in Hilvarenbeek is gericht op de eerstelijnszorg en daarmee uniek in Nederland. Museum Boerhave in Leiden is vooral gericht op de medische wetenschap en door zijn omvang als Rijksmuseum van een andere orde. Hier in Hilvarenbeek zijn vrijwilligers de drijvende krachten. Ze hebben vaak een achtergrond in de gezondheidszorg of weten veel over de geschiedenis ervan. Aarzel dus niet om vragen te stellen.

Museum de Dorpsdokter

Doelenstraat 51

Hilvarenbeek

Geopend van 13.00 tot 16.30 uur, op maandag en dinsdag gesloten.

Combineer het met een bezoek aan Bierbrouwerij De Roos, zelfde openingstijden, of Molen Doornboom, alleen op zaterdag open.

Vanaf station Tilburg bus 142

Geplaatst in Huis, tuin en keuken, Kunst en Cultuur, Ulvenhout

De legende van de witte gans, een verhaal uit Ulvenhout

Voor dit verhaal heb ik me laten inspireren door de betoverende lichtwandeling Ulvenhout. Ik heb de legende van de witte gans op papier gezet. Deze week lees je hoe Koen, fietsend langs de Mark, in zwaar weer belandt.

“Er komt onweer aan jongen, je kunt beter maar meteen naar huis gaan.”

Koen en zijn opa, tegenover hem, kijken allebei verstoord op als oma haar hoofd om de hoek van de kamerdeur steekt. Ze gingen allebei volledig op in het schaakspel dat tussen hen in staat. De witte dame van Koen stond op een positie van acuut gevaar. Zijn hand zweefde net naar een van de lopers.

Lees verder “De legende van de witte gans, een verhaal uit Ulvenhout” →
Geplaatst in Huis, tuin en keuken, Kunst en Cultuur, Reizen

Ik heb slaap

‘Was het wat?’

‘Wat?’

‘Nou, je bent toch in Amersfoort naar een tentoonstelling over slaap geweest?’

‘Ja, vorige week met de trein naar de Kunsthal Kade Museum. Het klinkt belachelijk maar bijna was ik niet gegaan, ik had zo slecht geslapen.’

‘Hoe kwam dat dan?’

‘Midden in de nacht was ik opeens klaarwakker. Had ik wel genoeg saldo op mijn OV-kaart? En waar had ik dan voldoende tijd om op te laden? Ik wist dat ik erover zou blijven doormalen. Ik ben dus maar naar beneden geslopen en heb bij het licht van de afzuigkap mijn laptop opgestart.’

‘En?’

‘Het saldo was precies genoeg.’

‘Nou, dan kon je weer rustig gaan slapen.’

‘Ja, maar dat lukte niet erg meer. Ik had koude voeten gekregen, zes keer naar de WC, zou ik de wekker wel horen, dat werk.’

‘Arme ziel, goed dat je juist wel bent gegaan. Kon je er gelijk wat van opsteken.’

‘Zeker, bij binnenkomst mocht je, als je je schoenen uitdeed, direct op een groot bed gaan liggen. Zag er heel aantrekkelijk uit. Toch heb ik dat maar overgeslagen omdat ik bang was dat ik de rest van de dag erop zou blijven liggen. Dat bed stond op de verdieping waar elke ruimte gewijd was aan een slaapfase verbeeld door kunstenaars en ontwerpers. Het begon met sluimer naar lichte slaap om via dromen bij diepe slaap uit te komen. Slapen of niet kunnen slapen is van alle tijden en overal.’

‘Welke werken hebben de meeste indruk op je gemaakt.’

‘Halverwege stuitte ik op een beeld van een slaapwandelaar in een ouderwetse onderbroek, zo’n witte. Zo levensecht dat het gênant was er lang naar te kijken. Even verderop zag twee andere bezoekers met een verdwaasde blik vanachter een gordijn tevoorschijn komen. Ze moedigden me aan vooral ook een kijkje te gaan nemen. Ik kwam in een donkere ruimte waar het geluid gedempt was door de zware gordijnen rondom.  In het midden stond een bed. Van bovenaf werd het verlicht door kleine straaltjes die sterren maakten op een rood sprei. Een mist steeg op van het bed. Sprookjesachtig, kijk maar naar de foto op de site van de tentoonstelling.

Beneden waren allerlei verbeeldingen te zien van de ideale slaapplek. Als allerlaatste was daar een bouwsel opgetrokken uit stukken hout en karton. Pas wanneer je een trappetje opklom en door een ronding naar binnen keek, kon je zien wat het was. Een volledig ingerichte kamer maar dan op z’n kop, net alsof je net wakker werd na een diepe slaap en even niet meer wist waar je was.’

‘Klinkt goed, maar heb je er ook nog iets van opgestoken?’

Ja, waarom je problemen ’s nachts veel groter lijken dan ze overdag zijn. Zoals dat met die OV-kaart, er stond gewoon genoeg op en tijdens de reis had ik voldoende tijd bij het overstappen om hem op te laden. Niks om je zo druk over te maken.

Dat komt doordat ‘s nachts het deel van je hersenen waar je emoties en gedachten gereguleerd worden minder actief is, anders zou je niet kunnen slapen. Maar het zorgt er voor dat de controle op je angsten een stuk minder is. De rem is er simpelweg af. Als ik me dat voortaan voorhoud zal het een stuk rustiger zijn in mijn hoofd. Maar hoe zit het eigenlijk met jou? Heb jij een beetje goed geslapen?”

‘Ehh.’

‘Als ik jou was, zou ik zeker gaan, echt de moeite waard.’

Slaap! – Kunsthal KAdE

Geplaatst in Kunst en Cultuur, Nieuws en politiek

Ga kijken nu het (nog) kan

‘Ik ben in het Boijmans geweest.’

‘Je bedoelt in het depot.’

‘Nee, in het echte museum.’

‘Dat kan toch helemaal niet, dat is dicht voor een mega renovatie.’

‘Ja, al vijf jaar maar nu is het even open om daarna weer voor vijf jaar dicht te gaan.’

Lees verder “Ga kijken nu het (nog) kan” →
Geplaatst in Boeken, Kunst en Cultuur

Ik heb het gevonden!

Oftewel: Eureka, wat de oude griek Archimedes riep toen hij zijn natuurkundige wet uitvond. Het ging om de opwaartse kracht die water heeft als er zich iets in of op bevindt. 

Je begrijpt meteen, ik ben geen natuurkundige en al helemaal geen uitvinder. Eureka is het thema van oktober, de maand van de geschiedenis. 

https://www.maandvandegeschiedenis.nl/

Eureka in Zoetermeer

Suzanne Jansen, bekend van Het Pauperparadijs, vertelt op 19 oktober over haar nieuwste boek: De omwenteling of de eeuw van de vrouw. Met het verhaal van onze moeders en grootmoeders laat ze zien hoe de genderverhoudingen veranderd zijn.

Eric Klarenbeek brengt op donderdag 26 oktober een ode aan de makers van de vooruitgang. De wetenschap biedt oplossingen en hoop maar ligt ook onder vuur.

In het maandelijkse schrijfcafé kun je je in oktober laten inspireren door de geschiedenis en ontdekkingen voor een eigen verhaal. Het schrijfcafé is op elke derde woensdag van de maand.

Je woont niet in Zoetermeer? Kan gebeuren, kijk hier voor Eureka evenementen bij jou in de buurt.

Geplaatst in Huis, tuin en keuken, Kunst en Cultuur

Waar ben je bang voor?

Nu de wereld weer een beetje open gaat, kunnen we eindelijk ons nieuwe huis laten zien. Uiteraard hoort daar ook een kennismaking met Zoetermeer bij. Als basis gebruik ik daarvoor een mix van de kunstroutes die de gemeente Zoetermeer door de stad heeft uitgezet. Uiteraard sla ik de dorpsstraat niet over en zorg ervoor dat we ook enkele terrasjes passeren. Zoetermeer heeft ook veel groen, dat komen we dus vanzelf tegen.

Vandaag gaan we rechtsom, ga je mee?

Vanaf de Markt steken we via het eiland de Grote Dobbe over. Sinds kort is er een Jeu de Boules baantje op het eiland en heet het: Het Charlie Aptroot plantsoen, naar onze voormalige burgemeester. We stuiten direct op een kunstwerk van Dicky Brand, dat heet: Waar ben je bang voor? Ik las in de beschrijving dat het een vluchtend dier met vier poten zou kunnen zijn. Daarna lukt het mij niet er nog iets anders in te zien en, echt, ik heb mijn best gedaan.

Zoetermeer had zijn eigen uitvinder. Als we over de brug het Dobbepark uitlopen, zie je aan de rechterkant van de Dorpsstraat de garage waar hij dat deed. Het pand is net opgeknapt om Terra Arts onderdak te bieden. Maar voordat we het park uitlopen, kijken we nog even naar het kunstwerk, geïnspireerd op zijn ijsslee met propellermotor van Moritz Ebinger. In koude winters kon je er mee over bevroren water naar Leiden of Delft sleeën.

Kijk goed waar je loopt in de Dorpsstraat! Want dan zie je de tegels die samen het Speel-Spoor vormen. Ze zijn van Trudy Bersma en Marijke Wijgerinck en zijn gebaseerd op de beeldelementen in de Dorpstraat, in gevelstenen, ramen, bruggen en gebouwen. Er liggen er in totaal twintig.

We lopen verder door de Dorpsstraat tot net voor nummer 12, het pand met de muurschildering. We maken even een uitstapje naar het Nicolaasplein. Het paviljoen dat je nu voor je ziet, is onderdeel geweest van het voormalige station Seghwaert. Tijdens de lockdown werd hieronder balletles gegeven aan meisjes in roze tutu. 

Via de Kapelaan lopen we terug naar de Dorpsstraat. Onder de ramen van de makelaar rechts vind je een paar Luisterputten. De deksels kun je bewegen en maken dan geluid. Misschien samen even muziek maken?

Even verder op steken we de Delftsewallen over en zien een bijzondere kachel of is het een boom? Het is een platte buiskachel, die gebruikt werd om eten op te koken en je te warmen. Zittend rond de kachel werden de laatste roddels en sterke verhalen gedeeld. Dit kunstwerk van William Speakman staat bij het muurtje rond de Oude Kerk, omdat dit ook een ontmoetingsplek is. Hier vertellen mensen elkaar al eeuwenlang het laatste nieuws en verhalen.

Even verderop zie je een kunstwerk van Hans van Bentem. andere kunstenaar maar het hoort ook bij het SpeelSpoor. Zes losse elementen vormen samen een enorme fantasievis. Kinderen kunnen zich er heerlijk op uitleven. De zachte ondergrond zorgt ervoor dat ze niet hard kunnen vallen. Na de Zoetelaar gaan we rechts het straatje in, aan het einde naar links en dan weer naar rechts. in de richting van het bruggetje. Steek het bruggetje over en je bent in het Wilhelminapark. Ga links langs de reling. Links zie je, tussen de bomen door, een bijzonder tuinhuis van Piet-Hein Eek. Loop het pad verder af en ga bij de eerste splitsing rechts, richting een vlakke brug. Boven het water, op de rechterzijkant van de brug, hangt een bronzen plaquette.

De bronzen plaquette hoort bij het Gedachtenpad. Je vindt terug op het pad achter overal gedichtenwolkjes, bronzen plaquettes in het asfalt.

De kunstenares Yvonne Grevers heeft met inwoners van Zoetermeer nagedacht over wat herdenken is en wat het voor iemand kan betekenen. Kijk maar welke jou het meeste raakt of inspireert. 

We gaan terug de brug over en lopen rechtdoor tot we op een voormalig schoolplein staan. Hier vind je drie HinkelBanen als onderdeel van het SpeelSpoor. Zullen we hier maar op het terras gaan zitten of heb je liever een ijsje? Of ben je bang dat je Zoetermeer leuk gaat vinden?

Geplaatst in Huis, tuin en keuken, Kunst en Cultuur

The Upside of Lockdown

Een zes woorden verhaal, ik ben er nooit aan begonnen. Het beroemdste zes woorden verhaal is hartverscheurend en zo volmaakt dat het mij intimideerde. Dat kon ik nooit evenaren.

Ernest Hemingway, een Amerikaanse auteur,  schreef ooit:

“For sale: baby shoes. Never worn”.

Lees verder “The Upside of Lockdown” →
Geplaatst in Huis, tuin en keuken, Kunst en Cultuur

Don’t fence me in

Helemaal alleen in huis, de buren ook weg. Niemand die de GGD zal gaan bellen. Ik kan zo hard zingen als ik wil en doe dat vol overgave onder de douche.


Oh, give me land, lots of land under starry skies above
Don’t fence me in

Lees verder “Don’t fence me in” →
Geplaatst in Huis, tuin en keuken, Kunst en Cultuur

Zoetermeer schrijft

Wat voor schrijver ben ik eigenlijk? Geen idee, wat ik wel weet is dat ik nadat ik een verhaal op papier heb gezet, me bedenk in wat voor heerlijke wereld ik ben geweest.

Dit kwam door de nieuwsbrief die ik van Jacqueline van Zwieteren ontving. Jacqueline is schrijfcoach en organiseert via Het Verhaal Achter leuke schrijfactiviteiten, onder andere in de bibliotheek van Zoetermeer. Die nieuwsbrief begon met:

Lees verder “Zoetermeer schrijft” →