Het is niet te missen, volgende zijn er verkiezingen voor de gemeenteraad. Je ziet het aan de borden met verkiezingsposters. Die zijn in elke gemeente langs de weg geplaatst, ook in Ulvenhout, gemeente Breda. Met zoveel partijen om te bekijken heb je al gauw een aanrijding. Dus ben ik er eens rustig langs gewandeld. In Breda doen twaalf partijen mee aan de verkiezingen. Een enkele lijsttrekker kijkt me vanaf grote hoogte aan, maar de meeste posters vermelden alleen een naam en soms een slogan.
Op het eerste gezicht ligt het niet voor de hand. Toch zoeken de gemeentebesturen van Lansingerland, Pijnacker-Nootdorp en Zoetermeer elkaar al enige tijd op. Zoetermeer is een stad met meer dan 100.000 inwoners. Lansingerland en Pijnacker-Nootdorp zijn fusiegemeenten van een aantal kleinere dorpen. De eerste in de Rotterdamse regio en de laatste in de Haagse regio en hebben allebei nog geen 60.000 inwoners. Wat houdt die samenwerking zoal in? Zoetermeer en Pijnacker-Nootdorp hebben bijvoorbeeld de uitvoering van sociale zaken samen gevoegd. Lansingerland en Zoetermeer werken samen in Bleizo. Dat gaat om de ontwikkeling van het gebied langs de A12 tussen Zoetermeer en Bleiswijk. Hier komt een verkeersknooppunt met een NS station en ruimte voor vernieuwende bedrijven en indoor recreatie.
Buren
Dat komt allemaal omdat we buren zijn. Maar er is meer, binnenkort worden de Rotterdamse en Haagse regio samengevoegd tot een metropool. Dan is het wel handig als je aan de uiterste oostkant van het gebied elkaar weet te vinden en je krachten bundelt. De gemeentebesturen en de ambtelijke organisaties hebben op regelmatige basis contact. Alleen, de griffies van Lansingerland, Pijnacker-Nootdorp en Zoetermeer hadden elkaar nog niet ontmoet. Het was er domweg nog niet van gekomen, totdat de griffier van Lansingerland ons spontaan uitnodigde om een kijkje te komen nemen op het nog bijna nieuwe gemeentehuis langs de Boterdorpseweg.
Glas
We werden ontvangen en rondgeleid door het prachtige gebouw. Veel glas, dat past wel in deze omgeving met veel glastuinbouw. Alles is daardoor heel open, je kunt zelfs het college zien vergaderen. We waren er op een dinsdag en hebben het met eigen ogen gezien. Ondanks al dat glas en beton voelt het gebouw heel prettig en warm. Dat komt door de warme kleuren en materialen, zachte vloerbedekking onder je voeten. Ik zou er zo willen werken. En bijzonder, degenen die er werken zijn nog steeds erg blij.
Photo by S. Bruens
Voor herhaling vatbaar
Toch hadden we maar kort aandacht voor het gebouw. Het Grote Uitwisselen begon direct. Als griffie ben je binnen de ambtelijke organisatie een beetje een vreemde eend. We werken niet voor het college maar voor de raad en dat maakt echt verschil. Kom je collega’s van andere griffies tegen dan is er een feest der herkenning en is het:
Hoe doen jullie dat?
Welk systeem gebruiken jullie daarvoor?
niet van de lucht. Het gaat dan over het werken met rekenkamers, het vergadermodel, het systeem waarmee je de vergaderingen uitzendt, het volgsysteem voor moties. Alles waar de gemiddelde ambtenaar op het gemeentehuis niet veel mee te maken heeft, maar voor ons van levensbelang. Bijna dan.
De kranten stonden enige tijd geleden vol met spotprenten van de voormalige directeur van de ANWB, meestal afgebeeld met een hoofd vol pleisters. Er was veel ophef ontstaan over zijn aanstaande benoeming als nationale ombudsman door de Tweede Kamer. In die tijd speelde in onze gemeenteraad ook een benoeming, een stuk minder spectaculair. Het ging om de benoeming van een lid en een plaatsvervangend lid voor de commissie van beroep en bezwaar van de gemeente.
Baropbrengsten
We hebben al enige tijd een afspraak hoe we met benoemingen om gaan. Onze raad wil graag zorgvuldig omgaan met de kandidaten. Als het college een voorstel voor een benoeming naar de griffie stuurt, zetten we het voorstel en de cv’s op een alleen voor raadsleden toegankelijk gedeelte van het Raadsinformatiesysteem (RIS). De raadsleden krijgen enkele dagen de tijd om van het voorstel kennis te nemen. Als er een probleem rijst met een benoeming, maakt niet uit wat, dan komt het voorstel via een van de fractievoorzitters op tafel in het seniorenconvent. Tot nu toe is dat nog nooit nodig geweest.
Het idee hierachter is dat het vervelende consequenties kan hebben voor een kandidaat als zijn of haar naam al op straat ligt maar de raad bedenkingen heeft bij een benoeming. Geen idee wat er zou moeten gebeuren als een raadslid meldt dat een kandidaat bijvoorbeeld bij zijn tennisclub de baropbrengsten heeft meegenomen. Ik stel me voor een stevig gesprek in het seniorenconvent waarbij gewogen zal worden wat de relatie is tussen het vergrijp en de nieuwe functie. Een eventuele spijtbetuiging of een boete die is voldaan, zal ook een rol spelen.
Mooie werkwijze
Ik vond dit een mooie werkwijze, maar de kwestie rond de benoeming van de ombudsman bracht een stroom aan gedachten bij mij op gang.
Zie je wel, zoals wij het doen is zo gek nog niet. In ieder geval was dan voortijdig boven tafel gekomen dat er in het verleden iets gebeurt was dat de te benoemen persoon nog kwalijk werd genomen. Maar is dat wel zo? Zo’n 150 kamerleden moeten toch ook voelhorens in de samenleving hebben? Hebben raadsleden echt zoveel kennis van hun gemeente dat ze verkeerde kandidaten er wel uit kunnen filteren? En is het wel democratisch om achter gesloten deuren over een belangrijke benoeming te beslissen? Kandidaten van dat niveau moeten tegen een stootje kunnen, toch?
Na even wat langer nagedacht te hebben, realiseerde ik mij dat ook onze procedure Guido niet had gered. Ook onze gemeenteraad besluit, net als de Tweede Kamer, in openbaarheid over een benoeming. Uiteindelijk ligt de naam van de kandidaat toch op straat en had voor de raadsvergadering ophef over kunnen ontstaan. Toch was er een moment geweest dat onbekende feiten uit zijn of haar verleden op tafel waren gekomen en een discussie in de openbaarheid hierover was voorkomen of dat er een antwoord op was. Reputatieschade was voorkomen of in ieder geval van een goed weerwoord voorzien.
Twee stellingen
Eigenlijk is, zoals wij het doen zo gek nog niet, was mijn eindconclusie. Maar ik ben benieuwd naar de jouwe. Ik heb daarom twee stellingen bedacht.
1. Het is democratischer alles in de openbaarheid te doen. Kandidaten moeten van onbesproken gedrag zijn, ze gaan per slot van rekening belangrijk werk doen.
2. Je kunt beter in beslotenheid het over kandidaten hebben. Anders is straks niemand meer bereid een openbare taak op zich te nemen. Iedereen heeft wel een smetje.
Omdat het om politiek gaat, kun je hieronder je stem uitbrengen.
Gemeenteraad Zoetermeer 27 maart 2014, foto Robbert Moree
Bij thuiskomst viel mijn oog op een tekst op de voorpagina van de krant: Twaalf jaar slaap. Dat zou ik wel willen, maar dat stond er niet. Het was een advertentie voor de film: Twaalf jaar slaaf. De afgelopen dagen zijn erg druk geweest.
Verkiezingen
Op 19 maart kon iedereen, in zijn of haar gemeente, een stem uitbrengen op een kandidaat voor de gemeenteraad. Als alle stemmen zijn geteld en het aantal zetels is bepaald begint het werk van mij en mijn collega’s op de griffie.
Nu zie je verkiezingen al een tijdje aankomen, één keer in de vier jaar voor de gemeenteraad. We waren dus goed voorbereid. Toch hebben we het druk, in een paar dagen is er veel te regelen en in goede banen te leiden.
Afscheid
We organiseren het afscheid van de oude gemeenteraad. Sommige leden keren niet terug in de nieuwe gemeenteraad, omdat ze daar zelf voor gekozen hebben of vanwege de verkiezingsuitslag. Hoe dan ook, wij zorgen er voor dat die extra in het zonnetje kunnen worden gezet in de laatste raadsvergadering. Vier jaar lang hebben ze hun best gedaan voor de stad.
Raadsleden besteden gemiddeld meer dan 20 uur per week aan het raadswerk, vaak naast een betaalde baan en gezin. Ik vind ze de meest gemotiveerde ambassadeurs van onze stad. Naar eer en geweten nemen ze besluiten die bewoners ze niet altijd in dank afnemen.
Een nieuw begin
Vervolgens verwelkomen we de nieuwe raad. We bestoken ze met veel informatie in de hoop dat ze zich snel thuisvoelen en aan de slag kunnen. De installatievergadering is een plechtig moment. Deze was afgelopen donderdag. Alle 39 raadsleden leggen dan de eed of belofte af. 39 inwoners die zich vier jaar gaan inzetten voor hun stad. 39 mensen die hun energie en talent richten op een tijd verslindende maar mooie hobby: politiek.
We hebben weer een nieuwe gemeenteraad, 39 nieuwe werkgevers voor de griffie. We kunnen weer gewoon aan het werk. Misschien kan ik dan toch eens naar die film.
Nog twee weken en dan is het verkiezingen. Deze keer zien de borden met verkiezingsposters er perfect uit. De vorige verkiezingen en vele keren daarvoor was dat niet het geval. Met emmertje en behangselplak moesten we zelf op pad. Wie in het voorbijgaan alles in zich op willen nemen, moet opletten. Met zoveel partijen om uit te kiezen heb je al gauw een aanrijding. In Zoetermeer hebben ze daar wat op gevonden. Hier zijn trotters neergezet op plekken waar mensen rustig voorbij wandelen.
Moge partijbelang en persoonlijke voorkeur van deze zetel verre blijven en hier heersen een geest die tegenover allen gelijk is
Altijd interessant om bij een ander te kijken. Dat bleek vorige de week weer tijdens de bijeenkomst met de griffiers van mijn leergang. We werden ontvangen door de griffier van de deelgemeente Noord in Rotterdam. Nadat we waren bijgepraat waren over het aftreden van de voorzitter van de deelraad en al het politiek gedoe dat daar bijhoort, gingen we over tot ons inhoudelijke programma.
Onze collega uit Enschede liet hun nieuwe raadsinformatiesysteem zien. Dat deed hij samen met de leverancier van het programma, Muze uit Enschede. Het systeem is nog niet in de lucht. Dat komt omdat Enschede ambitieus is en een stap verder wil gaan. De gemeenteraad wil ook reacties van bewoners op plannen uitlokken met het systeem. Als de bewoners niet naar je toe komen je de volle cafe’s moet opzoeken, de social media dus.
We kunnen wel een beeld krijgen van het systeem door op de sites van Dinkelland en Hellendoorn te kijken, die maken er ook gebruik van. Raadsleden kunnen de site naar persoonlijk inzicht indelen. Alle beschikbare stukken zijn in te delen zoals gebruikelijk naar vergadering of type stuk (brieven, moties etc.) maar ook naar thema. Erg handig voor wie een dossier wil volgen. Ook is er een directe koppeling met facebook en twitter.
Een van mijn collega griffiers had naar aanleiding van de discussie rond de stukkenstroom nog een goede tip voor ons. Hij maakt gebruik van google calender om zijn raadsleden te attenderen op extra bijeenkomsten en uitnodigingen. Hiervoor hebben wij ook wat aan het ontwikkelt op de griffie. Misschien kan het een mooie aanvulling zijn daarop, maar we zullen het wel moeten uit proberen.
De raadzaal
Voor de stembriefjes
In de middag gingen we op bezoek bij de griffie van de gemeente Rotterdam. We kregen een rondleiding door het stadhuis. Omdat het Rotterdamse stadhuis een monument is mag er niets veranderd worden. De raadzaal is dus nog volledig monistisch. De griffier zit er tussen de leden van het college. Lijkt me een vreemd gevoel. Op de griffie werken 25 mensen op 45 raadsleden, als je dat vertaald naar de situatie in Zoetermeer hebben wij, met 39 raadsleden recht op 22 griffiemedewerkers.
Het was voor mij bekend terrein, maar het gebouw blijft indrukwekkend.
Tot slot hebben we heerlijk gegeten in het Turks-Koerdische restaurant Shalan, een aanrader. Waar wordt je nog uitgezwaaid door de eigenaren?
Begin dit jaar was ik op zoek naar een goed voornemen voor 2012. Een voornemen dat niet al te ingewikkeld was en vol te houden. Nu was de gemeente Pijnacker-Nootdorp in het najaar een proef gestart samen met Avalex. Het idee is dat bewoners afval inzamelen en inleveren op een centraal punt in ruil voor geld. Dat geld kun je schenken aan een goed doel of op je eigen rekening laten bijschrijven. Goed te doen toch? Ik moest alleen nog een goed doel verzinnen.
Een week later bleek dat ik niets meer hoefde te verzinnen, want hier in huis was E. al begonnen met inzamelen. En dat terwijl hij eerder had beweerd dat het een onzinnig idee was. Het gevolg is wel, half april, dat we de zolder hebben opgeruimd, de kledingkast uitgemest. Dat leverde tot nu toe € 8,62 op. Dus zeg voor het gemak, de eerste drie maanden € 9,00. Dat is in een jaar tijd ongeveer € 36,00.En we gaan door. E. zou het liefste de nee/nee sticker van onze brievenbus willen krabben, dan schiet het tenminste een beetje op.
Filiaal van Ryck in Tolhek
Hoe gaat het precies in zijn werk. Je brengt papier, plastic, kleding of kleine huishoudelijke apparaten naar Ryck. Dat staat voor Nederlandse Recycle Bank. Daar wordt je afval gewogen en het gewicht wordt vertaald naar een bedrag in geld. Zo krijg je bijvoorbeeld voor kleding 25 eurocent per kilo. Wanneer het gespaarde bedrag op 10 euro komt wordt het bijgeschreven. Het bijschrijven kan op je eigen rekening of op de rekening van een lokale vereniging. Dat laatste is om bijvoorbeeld de voetbalvereniging die altijd enorm zijn best deed om oud papier te verzamelen, een beetje tegemoet te komen. Per gemiddeld gezin zou je in een jaar tijd ongeveer € 75.00 kunnen sparen. Nu zijn wij niet gemiddeld want met zijn tweeën. Meer informatie over het systeem vindt je op de website van de gemeente Pijnacker-Nootdorp.
Hier verdwijnt alles onder de grond
Ondertussen verwelkomde Ryck op 16 maart de klant die de miljoenste kilo afval kwam inleveren. En wie stond achter deze klant te wachten op zijn beurt? E. is al weer over zijn teleurstelling heen. Ik heb beloofd dat wij ook een weekendje weggaan. Wat ik verder nog ga doen vandaag? Opruimen, denk ik.
