Geplaatst in Nieuws en politiek, Werk

Wanneer is die samenleving nou eens af?

Ineens dacht ik weer aan haar. Ergens in 1994 zocht ik in het beeldarchief van de gemeente Dordrecht naar foto’s voor bij een beleidsnota. Daar vond ik de foto van dit meisje. De aarzelende ernstige blik in haar ogen brak bijna mijn hart. Ze kwam paginagroot in de nota terecht.

Stevig in je schoenen

Ik denk dat ze een jaar of zeven is. Ze heeft zich feestelijk aangekleed voor de foto, een grote strik van tule in haar donkere haar. De klas was bezig met de rekenles. Ik zou niet kunnen zeggen waar ze precies vandaan komt. Ze zal ondertussen begin dertig zijn. Zou ze nog steeds in Dordrecht wonen? Misschien werkt ze nu zelf in het onderwijs of is ze teruggegaan naar het land waar in ieder geval haar ouders vandaan kwamen en daar een eethuisje begonnen? Wat ik alleen hoop is dat ze op die school in Dordrecht voldoende mee gekregen heeft om een eigen leven op te bouwen. Dat was namelijk wat ik opschreef in die nota. We wilden de weerbaarheid van de inwoners van Dordrecht versterken en dat begon bij de opvoeding van kinderen.

Waarom dacht ik ineens aan haar? Omdat ik in Zoetermeer bezig ben met de voorbereidingen rond de nieuwe wet inburgering. Begin volgend jaar zijn gemeenten weer verantwoordelijk voor de inburgering van mensen die in ons land komen wonen. Dat betekent de taal en gewoontes leren kennen en weerbaar genoeg zijn om een eigen leven op te kunnen bouwen. Niks nieuws dus of toch wel?

Leven we eigenlijk wel samen?

Het is deze maand twintig jaar geleden dat Paul Scheffer zijn essay ‘Het multiculturele drama’, publiceerde. De NRC staat er met een serie artikelen uitgebreid bij stil:
“Heeft zich in de afgelopen twintig jaar een drama voltrokken? Is er een onoverbrugbare tweedeling ontstaan?”

De eerste twee artikelen in de krant van zaterdag geven een genuanceerd beeld van de stand van het land. Er volgen de komende weken nog vier artikelen en je kunt ook nog luisteren naar een podcast.

De redacteuren Lamyae Aharouay en Mark Lievisse Adriaanse trokken het land in op zoek naar het multiculturele drama. Ze kwamen optimisme tegen maar ook onbegrip en onvrede bij autochtone Nederlanders. Nederlanders met een niet westerse achtergrond hebben meer contact met mensen met een andere achtergrond dan twintig jaar geleden. Toch is er ook een sterk gevoel nergens echt bij te horen.

“Hier een Marokkaan, daar een Nederlander.”

In het tweede artikel kijkt Paul Scheffer terug op de twintig jaar die volgden op zijn essay en stelt dat destijds integratie de blinde vlek was en dat nu immigratie dat is. De samenhang tussen beide moeten we beter overdenken. Nadenken over de afstand tussen wat we willen en wat we kunnen. Er is veel vooruitgang te melden maar hij ziet ook achterstanden door discriminatie. Maar dat verklaart niet alle achterstand. Niemand zou moeten verwachten dat in een generatie alles in te halen valt. Het kost meer tijd.

De buitenstaanders van gisteren zijn de gevestigden van morgen

De krant vraagt ons een enquete in te vullen om zo mee te doen aan de discussie. Ik heb dat gelijk gedaan. Doe jij ook mee?

Geplaatst in Nieuws en politiek, Werk

Slim samenwerken bij inburgering

Het valt bijna niet op in de grote berg aan taken die op gemeenten zijn afgekomen, zoals de jeugdzorg en de Wmo en straks de omgevingswet. Maar de uitvoering van de inburgering komt er ook aan. Op 1 januari 2021 moeten we als gemeente er helemaal klaar voor zijn. Natuurlijk, in vergelijking met die grote decentralisaties is het ook maar peanuts. De bedragen die er mee gemoeid zijn, zijn veel kleiner en het raakt ook minder mensen direct. Maar voor die kleine groep is het van levensbelang om goed thuis te raken in onze samenleving.

Maar hoe doe je dat?

Samen met collega ambtenaren uit het hele land was ik in Woerden om me daarin te verdiepen. Er waren ook veel deskundigen op het gebied van inburgering en taalonderwijs aanwezig.

Integratie gaat het beste als je werk hebt

Dat vertelde Arend Odé van de SER ons. Hij heeft begin dit jaar een rapport geschreven voor de regering over welke aanpak echt werkt. Op nummer één staat een ‘dedicated team’, in goed Nederlands: een toegewijd team. Een dedicated team heeft minder klanten en kan een inburgeraar dus meer tijd en aandacht geven. Het team heeft de ruimte om klanten langer te ondersteunen, er ontstaat vertrouwensband en deskundigheid. Zo simpel is het.

Zijn verhaal wordt op een prachtige manier ondersteund door de documentaire, Matchmakers in migratie, uitgezonden door Tegenlicht van de VPRO op 10 november. In het stadje Utica in de Verenigde Staten beschouwen de inwoners de toestroom van migranten als een oplossing in plaats van een probleem. De economie bloeit weer net als nooit tevoren, Hetzelfde geldt voor sociale leven in het stadje, dankzij de nieuwe inwoners en een yoghurtfabrikant.

If you want to go fast, go slow

De kortste weg naar duurzame participatie is volgens Elwine Halewijn van het kennisinstituut voor taalontwikkeling en Bas Schuiling zelfstandig consulent, is juist de tijd nemen om de motivatie van de inburgeraars warm te houden. Zij gebruiken daarvoor de uitgangspunten van het zogenaamde Zelfdeterminatie-model van Deci en Ryan. Mensen zijn gemotiveerd als ze zich autonoom voelen: Ik kan mijn leven in eigen hand nemen. Als ze zich competent voelen: Ik doe iets waar ik goed in ben en wat ik leuk vind en als ze zich verbonden voelen: Ik maak deel uit van een omgeving waarin ik mij veilig voel en vrij ben om te zijn wie ik ben.

Brugklas

Ze pleitten daarom voor een verlengde intake. Dat je niet vanaf het eerste moment een route vastlegt voor de inburgeraar maar regelmatig peilt of het juiste spoor nog gevolgd wordt of dat er bijgesteld moet worden. Er gebeurt heel veel in het leven van een inburgeraar. Mogelijkheden en wensen veranderen daarnaar. De kennis over de Nederlandse samenleving wordt groter en dus ook iemands horizon. Je moet afstemmen op wat op een bepaald moment nodig. Je zou eigenlijk kunnen denken aan een soort brugklas de eerste zes maanden.
Verder adviseerden ze ons als gemeenten, ook ons licht op te steken bij de huidige inburgeraars. Zij weten precies wat goed werkt en waar het niet lekker loopt. Wij kunnen er van leren en gaande de gesprekken ook ontdekken wat er voor deze groep nog mogelijk is om beter ingeburgerd te raken.

Foto door mentatdgt op Pexels.com