Hoe zou het zijn om meer spanning in mijn verhalen te brengen en over de duistere kanten van het leven te schrijven? Ik schreef me in voor de workshop Schrijven als Hitchcock. Lang geleden, na het zien van zijn film The Birds hebben mijn zus en ik weken bij elkaar in bed geslapen. Nu moet ik er wel bij zeggen dat we alleen thuis waren toen de film op de televisie kwam. Lees verder “Master of Suspense”
Auteur: Karien Damen
Een bus vol
In het kinderboek Varkens van Robert Munsch, nemen ontsnapte varkens de schoolbus over. Eén kruipt achter het stuur, andere varkens eten de stoelen op of gaan in de bagagerekken hangen. De chaos die ze veroorzaken is enorm en niet alleen in de bus. Zo ongeveer zag het er uit in mijn hoofd toen Arianne* mij vroeg mijn subpersoonlijkheden op een rijtje te zetten. Ik zat bij Arianne op de bank omdat ik vastliep in mijn werk, ergens in 2012. Het begon half november met een griepje dat niet overging. In januari mocht ik voorzichtig weer aan het werk, eerst halve dagen. Lees verder “Een bus vol”
Duurkoop is goedkoop
In mijn handen heb ik een potje met laurierblaadjes. Ik heb één blaadje nodig voor het recept dat ik in mijn hoofd heb. Een heel potje is dan wel erg veel. Onderin het schap liggen ook nog kleine zakjes. Mijn oog valt op de kiloprijs bij de zakjes, meer dan driehonderd euro. Zo beschouwd is een blaadje laurier wel een erg duur ingrediënt. Ik kijk wat de kiloprijs is bij de potjes, iets meer dan tweehonderd euro. Een stuk goedkoper, dus het potje gaat het winkelwagentje in. Lees verder “Duurkoop is goedkoop”
Een man in Baghdad en huwelijksgeluk
Schriftelijke cursus dichten, deel 3
Ik ken hem nog steeds uit mijn hoofd, de eerste limerick die ik ooit las, ging over een man in Baghdad:
Een zekere Achmad in Baghdad
Lag plat met z’n gat op z’n badmat,
Zo las hij z’n dagblad
En iedereen zag dat,
’t is raar, maar in Baghdad daar mag dat!
Hij is van Alex van der Heiden, dat was ik vergeten, maar dat staat in het boekje: Beknopt overzicht van de woordkunst, H.van Wamelen en J.M. van der Valk. Dit boekje gebruikte wij op de middelbare school bij Nederlands. Het is nog steeds verkrijgbaar, tweedehands, voor twee euro. Dat is niet veel voor alle kennis die je nodig hebt over de Nederlandse woordkunst.
Maar wat is nu een limerick?
Een limerick is een kort versje met het rijmschema A-A, B-B, A. In de eerste regel wordt meestal een persoon of dier geïntroduceerd met een plaatsnaam. Een limerick heeft vaak een dubbelzinnige inhoud. De laatste regel bevat de clou of de pointe.
Dank zij Harrij Smit, dacht ik weer eens aan Achmad op zijn badmat. Op zijn blog publiceert hij regelmatig fraaie limericks. Ze lijken heel simpel tot dat je het zelf eens probeert, zoals ik hieronder:
Een jonge dame woonachtig te Kralingen,
Had genoeg van haar amoureuze dwalingen.
Ze zocht haar geluk,
Bij een econoom uit één stuk.
Al meer dan twintig jaar delen zij bank en betalingen.
De eerste regels waren er snel. Regel twee en drie kostten al meer moeite. Over de laatste regel peinsde ik meer dan een dag en tevreden ben ik nog niet.
El agua es vida
Met één beweging draai ik de kraan open. Het water bruist de wastafel in. Ik hou mijn glas onder de straal en drink. Zo vanzelfsprekend.
We want to save water.
If you want to help
use your towels more than one time
If you want them changed
Just put them on the floor
Of het hotel nu goedkoop is of duur, deze tekst vind je in verschillende talen in je badkamer. Steeds vaker, want elke ondernemer wil tegenwoordig een milieuvriendelijke uitstraling hebben. Maar, denk ik er dan gelijk achter aan, het bespaart ook in de kosten. De helft minder gebruik, is de helft minder wassen en dus minder stroom, water, werk en wasmiddel en je hoeft dus de helft minder handdoeken te hebben.
Thank you
Deze tekst hing ook in de badkamer van ons vakantiehuisje op Lanzarote. Niets bijzonders, bijzonder was dat we ook direct een grote fles met drinkwater kregen. Uit de kraan komt water dat niet gezond is, want te zout. Als de fles leeg is kunnen we hem opnieuw laten vullen. In Casa el Morro hebben ze een eigen filterinstallatie.
Gracias
Casa el Morro is een oase van rust aan de rand van Uga. Tussen dit dorp en Masdache ligt een wereldberoemde wijnstreek, La Geria. De eilandbewoners hebben op een creatieve manier gebruik gemaakt van de onmogelijkheden van het landschap. In de vulkaanaarde zijn diepe trechtervormige kuilen gegraven met de hand. Hierin zijn druivenstokken geplant. De korrelige aarde
houdt de dauw goed vast en geeft deze langzaam af.
Bewatering is in dit droge gebied dus niet nodig. Stenen van gestolde lava zijn gebruikt om halfronde muurtjes te bouwen. De planten zijn daardoor beschermd tegen de wind. Het levert een bijzondere wijn op.
El agua es vida
Op donderdagavond komt er geen water meer uit de kraan. Douchen en de toilet doortrekken kan niet meer. Ik krijg al direct visioenen van een terugreis waarbij niemand naast ons wil zitten en badderen in een zwembad. Gelukkig hebben we nog wel drinkwater. In de loop van de volgende dag heeft een loodgieter het probleem gevonden en hebben we weer water.
Water is leven
Ik neem nog een duik
Sorry Chuck Taylor
Op eens zie ik ze overal; de All Stars van Converse. Ik zie ze aan peutervoetjes, aan de voeten van een jonge man. Een oudere vrouw draagt ze onder een zwarte designer jurk. Ze zijn dan uiteraard zwart en in de lage variant. Twee giechelende meiden dragen ze in felle kleuren onder een skinny jeans.
Ze vallen me ineens op omdat ik er over gelezen heb op een modeblog. De All Stars gaan al bijna honderd jaar mee en zijn nog steeds hip. Of liever gezegd ze zijn weer hip. Ik droeg ze eind jaren 80. Ik had een lila en een blauw paar. Het zijn niet zomaar schoenen, het is de essentie van gympen. Een kind zou ze zo kunnen tekenen, met de bekende witte cirkels van rubber precies op de enkels en de witte veters.
De Converse Rubber Shoe Company, opgericht door Marquis M. Converse, begon net na de tweede wereldoorlog met het maken van schoenen voor sporters. Toen de basketbalspeler Chuck Taylor zich met de verkoop en het ontwerp ging bemoeien werden ze wereldberoemd. Al snel stond zijn handtekening in het logo. Chuck Taylor zou zijn hele leven bij Converse blijven werken. Hij overleed in 1969.
Toen ik de All Stars droeg was het merk al op zijn retour. Adidas en Nike wisten hun sneakers veel beter aan de man te brengen. Converse was met zijn All Stars de underdog tegenover multinationals en dat sprak mij in die tijd erg aan. Uiteindelijk ging Converse in 2001 failliet en werd overgenomen door de grote concurrent Nike.
En nu worden er per jaar weer zo’n 50 miljoen All Stars verkocht. Converse pakt dat slim aan. Beginnende muzikanten krijgen veel gerichte steun. Converse heeft zelfs een speciale studio laten bouwen, de Rubber Tracks Studio. Hier kan gratis gebruik van gemaakt worden. Door die verbinding met jonge muzikanten weet het bedrijf zijn wat tegendraadse imago te behouden en dat slaat aan. Want wie wil dat nu niet ook zijn?
Ik dacht dus aan een donkerrood paar All Stars of klassiek blauwe toen ik de schoenenwinkel binnen stapte. Ze zaten alleen een stuk minder lekker dan de dertien in een dozijn sneakers van Esprit die ik ook paste. Het spijt me Chuck.
Een leugentje om bestwil
Vergeet je je brood niet?
Ik sta op het punt naar het werk te gaan. Met een schuldgevoel doe ik het broodtrommeltje in mijn tas. Ik ben helemaal vergeten te zeggen dat ik vandaag een lunchafspraak heb met een collega. Helemaal voor niets zijn er twee boterhammen voor me gesmeerd en is fruit klaar gelegd. Ik heb het hart niet om dat te zeggen.
Nee hoor, ik doe het gelijk in mijn tas.
De hele dag denk ik er niet meer aan. Zelfs niet als ik op een terras in het zonnetje van een broodje geniet. Op weg naar huis begint er iets te knagen. Het is dan geen schuldgevoel maar meer een praktische vraag: waar laat ik die twee boterhammen?
Een leugen is een bewering waarvan de spreker (of schrijver) weet dat die in strijd is met de waarheid, maar dat zijn toehoorder (of lezer) niet laat weten.*
Als ik langs de singels in ons dorp fiets overweeg ik even om het brood aan de eendjes op te voeren. Nee, toch maar niet, een volwassen vrouw die aan het begin van de avond eendjes staat te voeren, zonder dat er een kind in de buurt is, is een gek gezicht.
Uit onderzoek blijkt dat:
1% van de bevolking bestaat uit radicaal eerlijken.
94% bestaat uit gewone mensen die liegen binnen de grenzen van de betamelijkheid.
5% bestaat uit pathologische leugenaars: narcisten en psychopaten.*
Ik fiets onze straat in
Misschien kan ik het brood thuis wel ongemerkt in de biobak kwijt. Dan moet ik het wel diep wegstoppen anders ziet E. het direct. Nee, dat ook maar niet, eten weggooien maakt mijn zonde nog groter.
Liegen kan tot strafbare feiten leiden zoals valsheid in geschrifte, smaad, of meineed.*
Ik zet mijn fiets in de garage en ga ons huis binnen. Ik leg het broodtrommeltje in de koelkast en zeg bij wijze van groet: ‘Het was zulk mooi weer vandaag dat we tussen de middag op een terrasje zijn gaan zitten. Misschien kan ik morgen met H de eendjes gaan voeren?’
‘Goed idee!’ en ik krijg een zoen op mijn wang.
Aan de andere kant kan een “leugentje om bestwil” alle betrokkenen goed uitkomen, bijvoorbeeld om een onderwerp van mogelijk conflict te vermijden.*
In ieder geval varen de eendjes er wel bij.
* citaten uit het lemma Leugen, wikipedia
Show, don’t tell
Ik vertel te veel. In een blogpost mag dat, maar niet in een spannend verhaal. Te veel vertellen haalt de vaart er uit. Een schrijver schrijft niet dat iemand boos is, maar laat dat zien in de beschrijving van het gedrag van een persoon, rood aanlopen, stampvoeten, met deuren slaan. Een andere oplossing is een dialoog. Het gesprek maakt wat je vertellen wilt veel levendiger.
Ik ben een verhaal voor kinderen aan het schrijven. Het gaat over Suzy de krab. Suzy is op zoek naar een huis. Haar vriendje Vincent de slak helpt haar bij het zoeken. Het speelt zich af in de Noordzee. Omdat ik te veel vertel wordt het saai en langdradig voor de lezers. Daarom ben ik aan het herschrijven, met in mijn achterhoofd: Show, don’t tell.
Een voorbeeld van TELL
Het begint al avond te worden. Suzy en Vincent hebben nog steeds geen huis gevonden. Snel gaan ze verder. Ze zijn nu in de buurt van de kust gekomen. Suzy en Vincent letten daarom erg goed op. De golven zijn hier erg sterk. Voor dat je het in de gaten hebt gooien ze je het strand op. Kom dan maar weer eens terug in de zee. Op het strand loop je gevaar. Meeuwen en scholeksters hebben scherpe ogen. Het maakt niet uit hoe klein je bent. Ze loeren vanaf honderden meters hoog in de de lucht. Als ze je zien ben je verloren. Elke hulpeloze krab of slak is een smakelijk hapje voor deze vogels.
Ik heb er dit van gemaakt
Het begint al avond te worden. Suzy en Vincent hebben nog steeds geen huis gevonden. Suzy wil snel verder wil gaan. Maar Vincent houdt haar tegen.
‘Hè, wat is er toch?’ reageert ze.
‘We zijn in de buurt van de kust. Je weet toch de golven hier sterk zijn?’
‘Wat zou dat,’ zegt Suzy.
‘Voor je het weet, lig je op op het strand. Zie dan maar weer een terug te komen in de zee.’ Suzy weet dat Vincent gelijk heeft. Meeuwen en scholeksters loeren hoog in de lucht naar lekkere hapjes. Ze zijn veel sneller dan een krab of een slak op de grond.
Nog een voorbeeld van TELL
In de buurt van de kust vind je veel mosselen. Ze hebben zich dicht op elkaar vastgezet. Je ziet rijen mosselen op een steen of aan houten palen. Dat heet een mosselbank. Mosselen hebben hun schelp een beetje openstaan. Het zeewater stroomt dan hun schelp in en weer uit. En met het zeewater stroomt eten vanzelf naar binnen. In zeewater zit namelijk plankton. Dit zijn hele kleine diertjes. Die kun je alleen met een vergrootglas kunt zien. Mosselen zijn er dol op.
De nieuwe tekst
In de verte ziet Suzy houten palen. Ze weet dat mosselen zich daar graag op vast zetten. ‘Zullen we even bij de mosselen gaan kijken, Vincent?’ Roept ze enthousiast. ‘Die lusten ons in ieder geval niet.’
‘Wat eten ze dan wel?’ vraagt Vincent.
‘Weet je dat dan niet: plankton! Dat kunnen jij en ik niet zien, maar de mosselen wel en die zijn er dol op. Alleen maar je schelp openhouden en het eten komt naar binnen. Lekker makkelijk. Je hoeft dus niet bang te zijn voor mosselen, Vincent, kom.’
Voorzichtig laten ze zich met de stroom meedrijven. Die gaat in de richting van de palen.
Nog zeven hoofdstukken te gaan
Alle avonturen van Suzy en Vincent ben ik op basis van dit principe aan het herschrijven. Gelukkig ben ik op ze gesteld geraakt. Ik hoop dat het hele verhaal ooit nog eens in een mooi boekje terecht komt.
Ben ik een Janneke? #HNW
Nieuw behang alleen is niet voldoende
Op mijn eerste werkdag kreeg ik een doosje en twee planken in een kast. Met een token kan ik, als ik dat wil, thuis aan de slag. Mijn nieuwe afdeling heeft Het Nieuwe Werken ingevoerd. Zo goed en zo kwaad dan, want we wachten op een ingrijpende verbouwing van het stadskantoor. Het elke dag opnieuw instellen van bureau en stoel als je een dag op kantoor werkt hoort er nu eenmaal bij. Andere ergernissen zoals de gebrekkige ondersteuning bij het digitaal samenwerken, het gebrek aan ruimte om rustig te kunnen lezen of te telefoneren daar komt met de verbouwing een oplossing voor. Het nieuwe werken vraagt om meer dan een nieuw kek behangetje. Gelukkig zijn we uitgenodigd om daar over mee te denken.
Persona’s
Zo waren er van de week inloopsessies georganiseerd om te ontdekken welke persona het beste bij je past. Een persona is een verzonnen persoon die het verhaal vertelt van een specifieke groep medewerkers. Ik kon kiezen uit zeven persona, zeven verschillende verhalen aan de hand van vragen als: Wie zijn mijn klanten, wat zijn mijn belangrijkste activiteiten, met wie werk ik samen en welke werkplek gebruik ik het liefst? Ik lijk het meest op een Janneke, de extern georiënteerde medewerker, hoewel ik ook trekjes heb van een Mark, de kenniswerker. De klantgerichtheid van een Marlou, de frontoffice-medewerker, spreekt me ook erg aan.
Met Een vleugje Mark
Wat heb ik nodig om een Janneke met een vleugje van Mark te kunnen zijn? Ik ben veel onderweg en moet goed bereikbaar zijn, ik werk samen met externen en schrijf en adviseer veel. Een laptop en tablet zijn het meest geschikt voor mij. Ik wil ook graag bij mijn documenten kunnen als ik buiten de deur ben en als het even kan ter plekke met externen delen. Dat laatste is een lastig vraagstuk voor de gemeente. De collega’s van de ICT worden terecht nerveus van ‘cloud’ voorzieningen omdat die de veiligheid van het systeem in gevaar brengen. Ook hiervoor moet een slimme oplossing voor gevonden worden.
Lekkere koffie
Maar, mijn allerbelangrijkste wens komt niet bij de beschrijving van de persona’s aan de orde. Mijn droom is buitengewoon lekkere verse koffie op elk gewenst moment om bij te werken. Gelukkig heb ik dàt wel kunnen regelen op mijn favoriete werkplek. En wat vind je van mijn kek behangetje?







