Geplaatst in Nieuws en politiek

Heel de wereld

Istock photo, 2009
Istock photo, 2009

Beelden uit West-Afrika, ontredderde mensen, hulpverleners in maanpakken. De beelden worden begeleid door een stem. Een stem die vertelt over kinderen die hun ouders kwijt zijn geraakt, terwijl heel de wereld toekijkt.
Het is vast niet de bedoeling van de makers van dit filmpje voor de Nationale actie Stop de ebola-ramp en ook niet de mijne, maar mijn aandacht is in één keer weg. Dat komt door dat heel de wereld.

Ik vind heel de wereld niet klinken, zeg liever de hele wereld. De e’s blijven in het woord hele tenminste netjes als e’s klinken. In het woord heel, worden de e’s meer de schreeuw van een zeemeeuw. Nu ben ik niet zo eigenwijs dat ik denk dat wat ik mooi vind ook het juiste is.
Ik ben dus gaan zoeken op taalsites of het nu heel of hele moet zijn.
Zowel heel de wereld als de hele wereld is correct. Heel de wereld is wat expressiever dan de hele wereld, zegt het Taaluniversum. Expressiever wil zeggen meer spreektaal, vooral als heel benadrukt wordt.
Onze taal heeft geen advies op mijn vraag, maar snijdt in de kwestie heel of hele wel een andere interessante vraag aan, is het een heel fijne of een hele fijne vakantie? In dit geval is heel meer de schrijftaal vorm. Hele mag ook, maar dan zou je het ook over een halve vakantie kunnen hebben.

Volgens het stijlboek van de NRC wordt heel in schrijftaal niet verbogen als het ‘zeer’ of ‘erg’ betekent: een heel mooie film (niet: een hele mooie film); een heel andere kwestie (niet: een hele andere kwestie). Bij ‘een hele mooie film’ is hele een bijvoeglijk naamwoord. Het geeft niet de gradatie van mooi aan, maar zegt iets over de film; het is geen halve film.

Het maakt dus niet uit of het de hele of heel de wereld is, als er maar actie komt om mensen in nood te helpen. Het kan nog steeds op giro 555. Tot nu toe is er meer dan 9 miljoen euro binnengekomen. Een record, van toekijken is geen sprake meer. Iedereen is van heel de wereld en de hele wereld is van iedereen (vrij naar The Scene).

 

 

 

 

 

Geplaatst in Huis, tuin en keuken

Genomineerd voor The Sunshine Award!

10-sunshineaward

Deze week zou ik schrijven over een taalkwestie. Tenminste, dat was de bedoeling. Ik had al informatie verzameld op het internet en een mooie toepasselijke foto gevonden. Gisteren keek ik nog even op de blogtrommel, van Ben Sharp, voor tips over het plaatsen van foto’s en auteursrechten. Zie ik dat hij genomineerd is voor de Sunshine Award, een welverdiend compliment voor zijn constante stroom aan informatie en leuke weetjes over bloggen. Door zijn enthousiasme blog ik nu op wordpress.

En nu ben ik dus aan de beurt. Als je de spelregels van de Award leest begrijp je hoe dat komt.

  1. Post het logo van de Award. Net als Ben gebruik ik het logo dat Kathleen heeft gemaakt. Mooi gemaakt met die vergrijsde letters en oranjerode banner er op. CHECK
  2. Link naar de blogger die jou heeft genomineerd. CHECK
  3. Deel zeven willekeurige weetjes over jezelf. CHECK
  4. Nomineer 15 andere bloggers en link ze in je blogbericht. Ben benieuwd of dat gaat lukken, deze Award gaat als een virus als er elke keer 15 anderen hem toebedeeld krijgen. CHECK
  5. Laat de genomineerde bloggers weten dat je ze genomineerd hebt. CHECK
Linkshandig

Ik heb weleens gelezen dat linkshandige mensen altijd aardige mensen zijn, vaak heel creatief zijn en eerder dood gaan dan gemiddeld. Die eerste twee beweringen zijn helemaal waar. Dat laatste komt, denk ik, omdat de wereld voor ons verkeerd is ingericht. Stap maar eens aan de linkerkant van je fiets bij een stoplicht. Waar sta je dan? Juist, waar het verkeer rakelings langs je heen raast.
Mijn naam kon ik al voordat ik naar school ging schrijven. Het was alleen van rechts naar links en in spiegelbeeld. Geen mens die het snapte.

Rokken

Ik heb iets met mode en kleding, iets wat ik deel met veel vrouwen. Op mijn vijftiende heb ik besloten alleen maar rokken te gaan dragen, tenzij barre omstandigheden maken dat ik een lange broek aan moet. Ik heb zelfs geschaatst met een rok aan, het was een wijd wollen geval. Trouwens, nu ik er over nadenk, ooit heb ik met een rok aan op een paard gezeten. Dat was tijdens een teambuilding. Ik had de uitnodiging niet goed gelezen. We vormden wel een mooi ensemble: het paard blond met lichte manen en ik met een lichtblauwe stroken rok, donkerblauw vest en korenblauwe pumps.

Zwemmen

Binnen drie maanden had ik mijn zwemdiploma. Ik had blijkbaar talent en werd lid van zwemvereniging De Baronie. Een tijdlang lag ik elke dag in het water. Schoolslag, borstcrawl en rugcrawl en een keerpunt trainen tot in perfectie. In het weekend met de bus naar een wedstrijd. Ik herinner me nog bevroren haarpunten in de winter. Die staken onder mijn muts vandaan op de fiets op weg naar huis. Eenmaal puber hield ik dat trainen niet meer vol.

Appelstroop

Door de week maakt mijn man altijd het ontbijt, terwijl ik onder douche sta. Een boterham met appelstroop, een cracker met kaas, een uitgeperste sinaasappel en een kopje thee. Alles staat op tafel klaar als ik beneden kom. Met de krant van gisteren er bij, we hebben een avondkrant, heb ik een relaxed begin van een nieuwe dag.

Zakdoek

Zonder een zakdoek in mijn hand kan ik niet slapen. Dat doe ik al mijn hele leven lang. Een zakdoek in mijn hand stelt gerust. Ik denk dat ik als kind bang ben geweest dat ik ’s nachts wakker zou worden omdat ik een snotneus had. Mijn neus snuiten in het laken is geen optie, mijn moeder zou het niet goed hebben gevonden. Vroeger moest er ook nog een glaasje water naast het bed, maar daar ben ik kennelijk ongemerkt over heen gegroeid.

Aristocats

Ik ben dol op tekenfilms, ik ga er net als een achtjarige helemaal in op. De Aristocats is de mooiste aller tijden voor mij. Dat heeft te maken met mijn liefde voor katten, maar ook met de humor en de vaart die in deze film zit. Als ik een scene voor de geest haal voel ik al een giechel in mijn buik. De waggel van de zussen gans kan ik nog steeds perfect imiteren. De liefde voor tekenfilms betekent wel dat de videorecorder voorlopig het huis niet uit kan.

Lezen

Ik heb alleen maar ongevaarlijke hobby’s, een beetje saai, zoals lezen, tuinieren en koken. Hoewel ongevaarlijk, over bijna elk onderwerp dat je aansnijdt in een gesprek met mij, heb ik weleens iets gelezen. Als je de pech hebt dan in mijn huis te zijn ga ik direct naar de boekenkast om het op te zoeken. Voor je het weet ben je bedolven onder nutteloze informatie.

EN DAN NU HET SPANNENDSTE

Ik nomineer:

Zowiezo

JoostCurious

Lealariekoek

Henk038

Elsje schrijft

Wiebeltjes 

Appelig

Marijke Stuiver

Pink Shoes

Door Suzanne

Geplaatst in Nieuws en politiek

Samen in Zoetermeer, over de participatiesamenleving en meer

social sofa Zoetermeer
De raadssofa aan de Dobbe in Zoetermeer

Het was een plaatje op vrijdagavond. Mijn gezelschap had dit beeld niet verwacht in Zoetermeer. We stonden op de hoek van de Delftse wallen en de Dorpstraat bij de hervormde kerk. De kerstverlichting boven de straat was aan en omdat het koopavond was straalde uit de winkels verwelkomend licht. We waren op weg naar het restaurant 1892 om een dagje Zoetermeer af te sluiten.

Deze vrijdag heb ik enkele collega griffiers en plaatsvervangers Zoetermeer laten zien. Samen hebben we in 2009 de leergang voor griffiers van de Bestuursacademie gevolgd. We zien elkaar sindsdien ongeveer twee keer per jaar. Tussendoor wisselen we op de mail tips en beantwoorden elkaars vragen vanuit de praktijk. De omvang van de groep is wel wat geslonken, zo doet de deelnemer die wethouder is geworden en een ander die nu communicatieadviseur is, niet meer mee. Maar de rest is behoorlijk trouw gebleven en nu vieren we ons lustrum.

Decentralisaties

Het thema was de decentralisatie in het sociale domein. Drie nieuwe wetten geven de gemeenten veel nieuwe verantwoordelijkheden en taken. Het gaat om de Wet Maatschappelijke Ondersteuning, de Jeugdwet en de Participatiewet. De kranten hebben er vol over gestaan en nog. Het betekende voor ons griffiers van alles organiseren samen met gemeenteraden om goede besluiten te kunnen nemen. En dat alles in een hele korte tijd. De afgelopen maanden is er in alle gemeenten wat afvergaderd. Themabijeenkomsten, hoorzittingen, rondetafelgesprekken, commissievergaderingen en raadsinformatieavonden. We zijn dus vooral binnenskamers en met veel stukken bezig geweest. Daarom was mijn idee: ik laat mijn collega’s wat zien van de participatiesamenleving in de praktijk, in de wijk Palenstein.

Palenstein

Palenstein verrees als één van de eerste wijken met hoogbouw bij de het dorp Zoetermeer. Den Haag had in de jaren 60 te weinig ruimte voor zijn bewoners en liet het oog vallen op de polders rond Zoetermeer. De wijk krijgt nu een grondige opknapbeurt. Dat betekent dat mensen moeten verhuizen, dat er gesloopt wordt en nieuwe woningen er voor in de plaats komen. Kortom, een wijk in beweging, genoeg te participeren dus.

Koffie en gebak

Met koffie en gebak werden we ontvangen in het participatiecentrum. Het gebak hadden we te danken aan een gelukkige bewoner. Hij had twee taarten gebracht omdat zijn woning zo keurig behangen was door de klussendienst van het participatiecentrum. Mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt kunnen terecht in het participatiecentrum om werkritme en ervaring op te doen. De medewerkers kijken heel secuur naar wat iemand kan en graag wil en zoeken daar passende werkzaamheden bij. Als het goed gaat komt een volgende stap in beeld, bijvoorbeeld een opleiding. Er is een fietsreparatiewerkplaats, er worden computerlessen gegeven en er worden klussen gedaan voor bewoners uit de wijk. Wij spraken trotse deelnemers, het centrum betekent veel voor hun groei. Dat bleek wel uit de plannen die ze maakten voor de toekomst.

Een kasteel

Vanuit het oude schoolgebouw waarin het participatiecentrum is gevestigd wandelden we naar het wijkcentrum Castellum. Dit is een prachtig nieuw complex met scholen, sportvoorzieningen, een bibliotheek, kinderopvang en nog veel meer. Ook de stichting Piëzo heeft activiteiten in dit centrum, en daarvoor kwamen we op bezoek. In de participatiesamenleving is vraaggericht werken het credo. Maar dat blijkt al jaren gemakkelijker gezegd dan gedaan, er wordt nog steeds te veel gedacht vanuit instituties

Unieke talenten

Stichting Piëzo heeft wel een oplossing. Piëzo stimuleert iedereen die binnenkomt zijn eigen ‘oplossing’ te bedenken. Die oplossing is gericht op de inzet van het eigen unieke talent. Het uitgangspunt is dat mensen beseffen wat ‘goed’ voor hen is en wat goed is voor de samenleving. Als je je inzet voor jezelf maar ook voor de samenleving, kom je tot bloei. Dat is in het kort de Piëzo-methode. Ook hier ontmoeten we weer bijzondere deelnemers en vrijwilligers met een eigen verhaal. Zo is er de marketeer die vrouwen uit de wijk helpt bij het maken van een persoonlijk ontwikkelingsplan en de restauranteigenaar die met vrijwilligers kookt voor de vele gasten van het centrum. We kregen een heerlijke lunch.

Zoetermeer heeft overtuigend laten zien dat met liefde en aandacht het wel goed komt met de participatiesamenleving. Lekker eten kun je er trouwens ook en je struikelt er over de social sofa’s.

 

 

 

 

 

Geplaatst in Kunst en Cultuur

Een elfje op woensdag, een schriftelijke cursus dichten, deel 1

Tuin november 2014Een regenachtige dag, zo’n dag om binnen te blijven en samen iets te doen. Woensdag was zo’n dag. Het plan was om na school gedichten te schrijven en daarbij een tekening te maken. We begonnen met een elfje. Bij een elfje denk je eerst aan zo’n doorzichtig wezentje met vleugels uit sprookjes. Maar dat was het niet. Een elfje is een gedicht dat bestaat uit elf woorden.
De eerste zin bestaat uit één woord, de tweede uit twee, de derde uit drie, de vierde uit vier en dan de laatste zin weer uit één woord. De woorden moeten met elkaar te maken hebben en het hoeft niet te rijmen. Je kunt afspreken dat het over een bepaald thema gaat of dat bijvoorbeeld de laatste zin bestaat uit een woord dat het hele gedicht samenvat.
Iedereen die kan schrijven kan het. De jongste schrijfster op woensdagmiddag was 9, de oudste 55 jaar. Kijk maar eens naar het resultaat.

Wolk
Drijft over
Of barst los?
Regen, sneeuw, hagel, mist?
OnweerBos

Het groen
Het groene bos
De bomen zijn groen
Groen

Sinterklaas
Sint komt
Sint is blij
En voelt zich vrij
Piet

Telefoon
Suzanne belt
Het zijn icoontjes
Dolfijnen, Beren, koekjes en taartjes
Hi

flora
Flor flore
flora a fauna
flora, fauna a latin
fauna

Karien

 

Geplaatst in Huis, tuin en keuken

Wat zou jij doen in mijn plaats?

appelkruimelBij de bakker vraag ik of ze ook wat lekkers hebben zonder suiker. Zondag komt namelijk I. op visite en zij mag geen suiker. Het is dan een sport om toch iets voor haar te vinden en haar blij verraste gezicht te zien. Mijn bakker had de vorige keer van alles zonder suiker in de vriezer. Ook deze keer komt er van alles uit. Ik kan kiezen uit apfelstrudel, iets met ananas, abrikoos, of een kruimelvlaaitje. De verkoopsters laat ze één voor één zien. Ik kies voor het kruimelvlaaitje. Ze slaat alles aan op de kassa. Ik reken af, het bedrag valt me reuze mee voor twee broden, speculaasjes, een cake en het vlaaitje.

 

 

Heb je de koekjes er ook bij gezet?

Vraag ik aan de verkoopster

Ja, ik heb vier dingen op de bon staan.

Thuis krijg ik het gevoel dat het toch niet helemaal goed is gegaan. Ja, hoor, op het bonnetje ontbreekt de cake. Ik verfrommel de bon en gooi hem in de prullenbak.

Had ze maar beter op moeten letten.

Ineens denk ik aan die keer dat ik bij Albert Hein erg schrok van het bedrag dat ik af moest rekenen. Wat bleek, twee kratten bier met statiegeld stonden op de bon. De caissière had in plaats van twee preien twee die twee kratten bier aangeslagen. Met veel excuses kreeg ik het geld direct terug.
Ik was er als de kippen bij toen ik teveel betaalde en nu het omgekeerde het geval is, hou ik mijn mond. Met een schuldig gevoel haal ik het bonnetje weer uit de prullenbak. Ik strijk het glad en denk aan de bakker die in deze tijd moet zien te overleven in een duur pand in het winkelcentrum. Zal ik dan volgende week die cake dan toch maar gaan betalen?

Dat is veel te braaf

Maar stel dat de verkoopster zelf ook in de gaten heeft gekregen dat er iets niet klopte. Ik kom er wel elke week om brood te kopen. Dan ziet ze elke keer die mevrouw die niets zei toen ze vergat de cake af te rekenen.

Geplaatst in Kunst en Cultuur, Reizen

Gelukkig hebben we het weer

Sallandse heuvelrug

De hele week heb ik genoten van het mooie herfstweer. We waren op de Sallandse heuvelrug. De ene dag scheen de zon op de warme kleuren van het herfstbos. Soms zag je een enkel vergeeld blad naar beneden dwarrelen. De andere dag legde een natte mist een mysterieus deken over het landschap heen. Het vocht vormde dikke druppels op de bladeren. Bij een windvlaag druppelden die naar beneden. Wat een geluk te leven op een deel van de aarde waar je seizoenen hebt en het weer elke dag een verrassing is.

Hotel de Uitkijk, Hellendoorn

Altijd iets om naar te verlangen

Aan het eind van de zomer kijk ik uit naar de herfst en de winter, naar natte bladeren, pepernoten en gezelligheid, naar vriesluchten en warme wanten. Midden in de winter kan ik ineens ontzettend verlangen naar zon en warmte en lange avonden in de tuin. In de herfst fantaseer ik over het prille groen aan de bomen en de knoppen van de seringen. Het is te warm of te koud, te droog of te nat. Altijd iets wat beter kan en altijd een gespreksonderwerp als je het even niet meer weet in de lift.

Het allermooiste aan het verlangen naar beter weer of een ander seizoen is dat het ook vanzelf komt, elke keer weer.

Nooit het zelfde

Ik stel me voor hoe het zou zijn als ik ’s morgens wakker word en niet hoef na te denken over wat ik aan zal doen: Kan ik zonder kousen op pad of is het toch te fris. Moet ik toch een vest aan doen of is het daarvoor te warm? Dat het weer altijd zo hetzelfde is dat er niet eens een woord voor hoeft te zijn.
Hoeveel kunstwerken, muziek en poëzie hadden we dan wel niet gemist? Een nieuwe lente, een nieuw geluid, de beroemdste beginregel uit de de Nederlandse literatuur, Mei van Herman Gorter. Zelfs onze weermannen en vrouwen zijn poëtisch als ze ons uitleggen wat we morgen kunnen verwachten.

Vanuit de Uitkijk, Hellendoorn

Nooit meer klagen

Ik neem me plechtig voor, ik ga vanaf nu genieten van elk weer. Een nat pak draag ik in stilte. Als de mussen van het dak vallen, ga ik fluitend over straat. Fietsend in een storm trap ik gewoon wat harder. Juichend ontvang ik een hagelbui op mijn hoofd. Mij zul je niet horen.

 

Geplaatst in Huis, tuin en keuken

Lang leve de bibliotheek, 3 redenen om lid te worden

Een paar jaar geleden dacht ik dat de bibliotheek stilletjes zou verdwijnen naar een hoekje in de geschiedenis. Alleen kinderen en ouderen maakten naar mijn idee nog gebruik van de bibliotheek. De eersten omdat ze moesten van school en de laatsten omdat ze dat nu eenmaal gewend waren. Het digitale tijdperk leek helemaal langs de bibliotheek heen te gaan.

1

Ik heb me vergist. Ik was op zoek naar een schrijfcursus voor dit najaar, bij mij in de buurt. Al zoekende op internet kwam ik bij de bibliotheek terecht. Veel bibliotheken organiseren activiteiten voor wie van schrijven en lezen houdt. Om mee te kunnen doen aan een schrijfgroep ben ik weer lid geworden. Dat is de eerste goede reden.

2

Enthousiast werd ik vervolgens van de mogelijkheid om e-boeken te lenen met je lidmaatschap. Je kunt kiezen uit een heleboel titels, als boeken maar zes maanden of ouder zijn. Je hoeft alleen maar een account aan te maken en de bibliotheekapp op je tablet te zetten. Na precies drie weken is het boek weer verdwenen. Plannen om voor het lenen van e-books geld te vragen zijn voorlopig van de baan. Het kost je dus alleen het abonnementesgeld. En, pluspunt, het geeft een beter gevoel dan het lezen van een illegale kopie. Schrijvers kunnen nu eenmaal niet gratis leven.

3
Toon Tellegen
“Op een dag liepen de eekhoorn en de olifant door het bos.”

Helemaal enthousiast werd ik, tot slot, van een nieuwe ontdekking. Op zoek naar een jeugdboek, kreeg ik op de eerste pagina als eerste boek, een boek van Toon Tellegen voor mijn neus. Ik had nog nooit wat van hem gelezen. Al op de eerste bladzijde van het boek: Bijna iedereen kon omvallen, was ik verkocht. Toon Tellegen schrijft kinderboeken voor grote mensen. Zijn verhalen gaan over dieren met herkenbare karakters en dicht bij huis avonturen. Ondertussen ben ik drie boeken verder en ligt er een dik echt exemplaar op mijn nachtkastje. Eén verhaaltje voor het slapen gaan.

Daarom, lang leve de bibliotheek. Je maakt er kennis met de wereld van verhalen. Wat is er nu leuker, elke keer een ander avontuur beleven en er niet deur voor uit te hoeven.

Geplaatst in Huis, tuin en keuken, Kunst en Cultuur

Digitaal tekenen, een verbetering? Een kleine test

Deze zomer heb ik bijna elke dag een tekening gemaakt, onderweg buiten of in de tuin. Eén van die tekeningen heb ik op verschillende manieren uitgewerkt.

Eerst traditioneel op papier. Met mijn aquarelpotloden en een penseel met wat water heb ik hem ingekleurd. Ik heb een scan gemaakt van deze tekening, dat gaat heel goed, zoals je kunt zien.

Daarna ben ik aan de slag gegaan op de Ipad. Tot voor kort vond ik dat maar behelpen. Sinds ik heb ontdekt dat je met twee vingers de tekening kunt vergroten en dan veel fijner kunt werken, ben ik helemaal enthousiast over de mogelijkheden. Met de app Sketchbook pro heb ik de twee andere tekeningen gemaakt. De eerste door met voorgeprogrammeerde blaadjes, takjes, en bloemen, die ik op het palet van de app vond, te strooien. De tweede door de penselen en potloden te gebruiken die de app biedt in allerlei soorten en maten. Het ‘echte’ tekenwerk zeg maar. Aan die laatste tekening heb ik de meeste tijd besteed, de andere twee waren allebei binnen een uurtje klaar. Ik vind ze spontaner ogen en daarom beter dan de laatste tekening. Deze is wat vlak geworden en een beetje saai.

Mijn conclusie: digitaal tekenen geeft net zoveel plezier als traditioneel tekenen. Pluspunt, met een tekenapp kan ik ook foto’s bewerken. Minpunt, er is niet overal een stopcontact of wifi voorhanden.

Een scan van de tekening op papier, ingekleurd met aquarelpotloden.
Een scan van de tekening op papier, ingekleurd met aquarelpotloden.
De eerste digitale versie met behulp van voorgeprogrammeerde blaadjes en takken
Een digital versie met behulp van voorgeprogrammeerde blaadjes en takken
De oorspronkelijke tekening
De oorspronkelijke tekening
IMG_0204
De tweede digitale versie, gemaakt met ScketchBook pro
Geplaatst in Boeken, Huis, tuin en keuken

Een onrechtmatige daad

artikel 1401 burgerlijk wetboekEen wasmand en een boodschappenkrat vol. Een heel verleden heb ik de deur uit gedaan. Alle boeken die ik in mijn studietijd heb verzameld zijn door mijn handen gegaan. Veel kon er weg. Het is verouderd of ooit weggelegd voor later. Dat later, zo heb ik nu besloten, zal na meer dan dertig jaar nooit komen. Ik heb het bijvoorbeeld over twee complete jaargangen van de internationale spectator, nooit gelezen. Heldring was de hoofdredacteur, het blad bestaat nog steeds. Een dik rapport over Eritrea in het Engels. Ik kocht het van een vluchteling. De opbrengst was bedoeld om de vrijheidsstrijd te bekostigen. In 1991 werd Eritrea onafhankelijk en erkend door de Verenigde Naties. Niet dat ze daar door meer voorspoed hebben gekregen.

Duur

Toch heb ik iets wat volstrekt verouderd is laten staan. Mijn Kluwer losbladige studenteneditie van de Nederlandse wetgeving.
Hij was verschrikkelijk duur, zeker voor een kersverse rechtenstudent. Bij de prijs was een abonnement inbegrepen. Het was een losbladig systeem en het idee was dat je bij elke wetswijziging een supplement ontving. Oude tekst er uit en de nieuwe er in, en je was weer helemaal bij.

Simpel toch?

Ik vond het een saai werkje en de enveloppen met supplementen stapelden zich op. Ongeopend lagen ze op de schoorsteenmantel in mijn studentenkamer. Totdat het weer tentamentijd was. Een lichte paniek beving mij dan, want stel je voor dat er net wat gewijzigd was in een wet waar een tentamen over ging. Het was een hele kunst om de goede volgorde aan te houden met die grote stapel supplementen. Het papier was erg dun, rijstpapier, ik weet zeker dat ik soms een blaadje te veel heb weggegooid. Het werd meestal nachtwerk, op de grond voor de kachel, de vloer bezaaid met papier.
Ik weet er nog steeds de weg in, in een mum ben ik bij artikel 1401 van het burgerlijk wetboek, de onrechtmatige daad. Het ezelsbruggetje ken ik nog steeds.
1401 gaat alleen
1402 doet niet mee
1403 kind op de knie
1404 door een dier
1405 een gebouw op het lijf
1406 kasje zes
1407 blijft in leven
1408 naam verkracht

Het ging er om dat je aansprakelijk was voor de gevolgen als er door jou toe doen  of nalaten schade was ontstaan. Een hele belangrijke bepaling in het Nederlandse recht.
Herinneringen dus, maar wat nog belangrijker is, is dat ik altijd het gevoel heb gehad dat ik me had laten belazeren door Kluwer. Een dure uitgave waar je vervolgens ook nog veel werk aan hebt. Dat gevoel werd versterkt toen mijn broertje ging studeren. Hij schafte een serie goedkope pockets aan met alle wetgeving en zei tegen mij:

Dit is veel goedkoper en vlak voor een tentamen koop ik gewoon een nieuwe druk. Wil jij soms de oude versie hebben?